"ΣΕΡΕΝΑΤΑ", Ömer Zülfü Lıvaneli (2)

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ από ΤΟ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ

... " Η Ισταμπούλ μοιάζει με άπιστη γυναίκα" , είπε απορροφημένος συνεχίζοντας να κοιτάζει λεξω. 

Συμπέρανα πως αυτή η φράση έκρυβε βαθύ πόνο. Και πάλι δεν είπα τίποτα. Διότι, όπως κοίταζε έξω, έμοιαζε σαν να μιλά στον εαυτό του. Ύστερα από μια σύντομη παύση συνέχισε να μιλά.

"Εξακολουθεί να σε προδίδει , όμως εσύ συνεχίζεις να την αγαπάς".

 Αυτή τη φορά αποφάσισα να μιλήσω. 

"Σας πρόδωσε η Ισταμπούλ;"

Συνέχισε να ατενίζει το περιβάλλον χωρίς να απαντήσει. 

"Αυτή εδώ είναι όμορφη, πολύ όμορφη πόλη" είπε έπειτα από λίγο. Μάλλον θα σκεφτόταν τώρα  κάτι άλλο. "Βυζαντινή Αυτοκρατορία, Οθωμανική Αυτοκρατορία, παλάτια ,τεμένη... Σαν παραμύθι... Πώς να το πω... Πόλη με μπαχαρικά..."

... Αυτή ήταν η Ισταμπούλ. Τυρρανική ,επικίνδυνη αλλά κι άλλο τόσο όμορφη. Όπως είπε ο καθηγητής Βάγκνερ: "Σε προδίδει διαρκώς, αλλά εσύ συνεχίζεις να την αγαπάς". Ο Γιαχγιά Κεμάλ  σ` ένα ποίημά του έγραφε: "Αν η καρδιάδεν αγαπήσει την Ισταμπούλ σημαίνει πως δεν ξέρει τι θα πει αγάπη"... 

... Ο περίπατος ανάμεσα στη φωτισμένη Αγία Σοφία και στο Μπλε Τζαμί προκαλούσε ανάμεικτα συναισθήματα. Ήταν σαν ένα ταξίδι στο χρόνο. 

Η ιστορία τόσων αιώνων που είχαν αυτοί οι δύο μεγαλοπρεπείς ναοί της Ορθοδοξίας και του Ισλαμισμού μαζί με τα όσα είχαν συμβεί σ` αυτή την πλατεία δημιουργούσαν ένα υποβλητικό κλίμα. Το δέος γινόταν εντονότερο τα βράδια, όταν αποσύρονταν τα τουριστικά λεωφορεία και ο κόσμος και στην πλατεία δεν έμενε πλέον κάποιο σημάδι από το σύγχρονο κόσμο ...

 ...  Με το αναρχικό πνεύμα που είχα αναπτύξει τον τελευταίο καιρό, "Αχ αυτά τα κράτη!" σκέφτηκα. "Τα κράτη που με τα τεχνητά σύνορα χωρίζουν τους ανθρώπους και γίνονται αιτία βασάνων".

Οι κυβερνήσεις της Ελλάδας και της Τουρκίας, όχι μόνο γι` αυτά τα νησιά, αλλά ακόμη και για τις βραχονησίδες του Αιγαίου φτάνουν ένα βήμα πριν τον πόλεμο. Όμως ο Εγκέλαδος, όταν χτυπά, δε δίνει καμιά σημασία στα τελωνεία, στα σύνορα, στα διαβατήρια κι γκρεμίζει τις δυο πλευρές ταυτόχρονα. 

Θυμήθηκα κάποιες αράδες του Στέφαν Τσβάιχ που είχα διαβάσει πολλά χρόνια πριν. Η ανακάλυψη των αεροπλάνων είχε πολύ συγκινήσει τη γενιά του Τσβάιχ η οποία είχε πιστέψει ότι αυτή θα σήμαινε το τέλος των πολέμων. Αφού τα αεροπλάνα πετούσαν στον ουρανό , τα σύνορα δε θα σήμαιναν τίποτα πλέον. Επομένως με τον εκμηδενισμό των συνόρων θα είχαμε ειρήνη.

Δυστυχώς, εκείνη η ίδια η γενιά είχε σύντομα υποστεί νευρικό κλονισμό, όταν είδε τα αεροπλάνα να ρίχνουν βόμβες και να γκρεμίζουν την Ευρώπη. Ο πολιτικός ρεαλισμός εναντίον της αισιοδοξίας της διανόησης... 

 

ΛΑΤΡΕΜΕΝΗ ΜΟΥ ΠΟΛΗ

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ, Αρά Γκιουλέρ

Λατρεμένη μου Πόλη

Αζίζ Ισταμπούλ

Είσαι ο ομφαλός της γης

Η πρώτη ομρφιά ανάμεσα στις ομορφιές

Είσαι πιο όμορφη κι από τον παράδεισο

λαϊκό τούρκικο τραγούδι

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ, Αρά Γκιουλέρ

"Ο ΚΑΦΕΣ και η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ", ΑΖΙΖ ΝΕΣΙΝ

        Στη συλλογή διηγημάτων με τίτλο «Ο Καφές και η Δημοκρατία» ο Αζίζ Νεσίν σατιρίζει την πολιτική κατάσταση της χώρας του και στον πρόλογό του προς τους Έλληνες αναγνώστες μιλά για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και τη φιλία μεταξύ των λαών.

Ο ΑΖΙΖ ΝΕΣΙΝ ΣΤΟΥΣ ΕΛΛΗΝΕΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΕΣ

Αγαπητοί Έλληνες Αναγνώστες μου,

Θέλησα να γράψω έναν πρόλογο στο βιβλίο μου που για πρώτη φορά κυκλοφορεί στα ελληνικά. Αυτό το ζήτησα για τον εξής λόγο: Επιθυμώ τα διηγήματά μου, που ένα μέρος απ` αυτά μεταφράστηκε στα ελληνικά να συντείνουν στο να ζήσουν συμφιλιωμένοι οι δύο λαοί μας. Και αντί να αναζητάμε φιλίες με μακρινότερους και άγνωστους σ` εμάς λαούς, είναι προτιμότερο να προηγηθούμε εμείς οι κοντινοί γείτονες σε μιαν ειρηνική και με πνεύμα αδερφικής συνύπαρξης ζωή. 

Προσέξτε ιδιαίτερα αυτό το σημείο: Τα αίτια της εχθρότητας ανάμεσα στους Έλληνες και Τούρκους δεν προήλθαν από μας, από τους λαούς μας. Οδηγηθήκαμε σ` αυτούς τους πολέμους κάτω από την πίεση ξένων και έξω από τα συμφέροντα των δύο λαών επιρροών. Ξέρουμε ότι τα σημερινά βιβλία της ιστορίας κρύβουν την αλήθεια. Όμως η ιστορική αλήθεια δεν μπορεί να μένει για πάντα κλειδομανταλωμένη. 

Σήμερα είμαι πενήντα χρονών. Υπάρχει λόγος που αναφέρω την ηλικία μου. Τα παιδικά μου χρόνια πέρασαν στις πιο στενόχωρες περιόδους των ελληνοτουρκικών συγκρούσεων. Τότε που ήμουνα εφτά-οχτώ χρονών παιδί, ήταν ντροπή μας να φοράμε ένα πουκάμισο ή μια φανέλα με το γαλάζιο- άσπρο χρώμα της ελληνικής σημαίας. Ξέρω πολύ καλά ότι την εποχή εκείνη και τα Ελληνόπουλα της ηλικίας μου των εφτά-οχτώ χρονών , τα έπιανε η ίδια αλλεργία στο να φορέσουν κάτι με το κόκκινο και άσπρο χρώμα της τουρκικής σημαίας. 

Γιατί τα παιδικά μας χρόνια πέρασαν μ` αυτή την εχθρότητα στο γαλάζιο -άσπρο χρώμα και στο κόκκινο-άσπρο; Αν βαθύνουμε τη σκέψη μας πάνω σ` αυτά τα ερωτήματα μπορούμε να βρούμε τα αίτια των συγκρούσεων που τόσο ύπουλα μας επέβαλαν από το εξωτερικό άνθρωποι ξένοι σ` εμάς.

Ομολογώ ότι σήμερα ντρέπομαι για την εχθρότητα των παιδικών μου χρόνων προς τα χρώματα της ελληνικής σημαίας. Ξέρω όμως ότι σήμερα πολλοί Έλληνες διανοούμενοι ντρέπονται κι αυτοί για παρόμοια αισθήματα της παιδικής τους ηλικίας προς τα χρώματα της σημαίας τους. Αυτή η αμοιβαία γνώση των πραγμάτων πρέπει να μας αφυπνίσει, να μας κάνει να καταλάβουμε ότι δε γεννήθηκε καμιά εχθρότητα ανάμεσα στους λαούς μας από δική τους πρωτοβουλία. 

Όταν ήμουνα παιδί καθόμασταν στη Χάλκη. Εκεί υπήρχαν και πυκνοκατοικημένοι μαχαλάδες Ρωμιών. Εμείς τα Τουρκάκια, ακόμα κι από εκείνη την ηλικία, οπλιζόμασταν με ραβδιά, λοστούς και πέτρες, κάναμε επιδρομή στους ελληνικούς μαχαλάδες και χτυπούσαμε τα Ρωμιόπουλα. Νομίζω πως και τα Ελληνόπουλα έπαιζαν το ίδιο πολεμικό παιχνίδι. 

Ύστερα απ` αυτό το εφιαλτικό παιδικό παιχνίδι, πέρασαν πάνω από σαράντα χρόνια. Πριν από ένα μήνα, ήρθαν σπίτι μούσκεμα στον ιδρώτα τα δυο μου αγόρια, το ένα οχτώ και το άλλο εννιά χρονών. Τους ρώτησα την αιτία. «Τσακωθήκαμε με τα Ρωμιόπουλα» μου είπαν. 

Θυμήθηκα την παιδική μου ηλικία, των εφτά και των οχτώ χρόνων και κύλησαν δάκρυα από τα μάτια μου. Την αφυπνισμένη έχθρητα των παιδικών μας χρόνων, παρόλο που πέρασαν σαράντα χρόνια από τότε , δεν μπορέσαμε να τη σβήσουμε από τα παιδιά μας. 

Τα ιστορικά γεγονότα μπορούν να κάμουν τους σημερινούς ανθρώπους και φίλους και εχθρούς. Εμείς όμως πρέπει σήμερα να ξεχωρίσουμε από την ιστορία τα γεγονότα που θα οδηγήσουν τους λαούς μας στη φιλία. Έχει ειπωθεί πολλές φορές πως είναι ανάγκη οι δύο λαοί των γειτονικών χωρών να ζήσουν ειρηνικά και αδελφικά. Εγώ όμως δε στηρίζω τις ελπίδες μου στους πολιτικούς. Αυτοί που θα δυναμώσουν τους δεσμούς φιλίας ανάμεσα στους λαούς μας είναι πρώτ` απ` όλα οι συγγραφείς και οι καλλιτέχνες. 

Γίνονται εχθροί οι άνθρωποι, όταν δε γνωρίζονται μεταξύ τους. Και για να γίνουν φίλοι πρέπει να αλληλοδανειστούν. Δεν είναι οι λόγοι των πολιτικών που θα συντελέσουν στη γνωριμία των λαών μας, αλλά τα έργα των πνευματικών ανθρώπων. 

Τρέφω μεγάλη εκτίμηση στον ελληνικό λαό για τα ηρωικά κατορθώματά του στη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου και στα μετέπειτα χρόνια.

....................................................................................................................................................................

Ο ελληνικός λαός έχυσε ηρωικά το αίμα του στο Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο και μετέπειτα για την υπεράσπιση του τόπου του και τη διαφύλαξη της εθνικής ανεξαρτησίας του γράφοντας σελίδες δόξας. Αυτόν τον ηρωισμό τον καταλαβαίνουν οι Τούρκοι καλύτερα από κάθε άλλο λαό σ` όλη την υφήλιο που πρώτοι αγωνίστηκαν ενάντια στον ιμπεριαλισμό, στην περίοδο του απελευθερωτικού τους πολέμου. 

Οι πολιτικές καταστάσεις αλλάζουν συχνά, οι κυβερνήσεις έρχονται και παρέρχονται, οι λαοί όμως μένουν παντοτινοί και αθάνατοι. Και η ιστορία δουλεύει για την ευτυχία των σημερινών ανθρώπων.

Τα διηγήματά μου αυτά που γράφτηκαν για να γελάσουν οι αναγνώστες μου, και γελώντας να σκεφτούν βαθύτερα, μπορεί να εδραιώσουν δεσμούς φιλίας ανάμεσα στον τούρκικο και στον ελληνικό λαό. Κι αν αυτό μπορεί να βοηθήσει στην αλληλογνωριμία των λαών μας, θα` ναι για μένα, αληθινά , μια μεγάλη ευτυχία.

Επιθυμώ το βιβλίο μου αυτό , που πρώτη φορά τυπώνεται στα ελληνικά, να μοιάσει σαν ένα κλαδί δάφνη, που κάθε του φύλλο θα` ναι γελαστό και που θ` απλώνεται από τη Μικρασία ως την Ελλάδα. Πιστεύω ότι η σκέψη μου θα βρει ανταπόκριση στην πλειοψηφία των προοδευτικών διανοούμενων Ελλήνων.

Ο τούρκικος λαός χαιρετάει τον ελληνικό λαό , τους πρωτοπόρους διανοούμενους της Ελλάδας!

                 ΑΖΙΖ ΝΕΣΙΝ

"ΣΕΡΕΝΑΤΑ" Ömer Zülfü Livaneli

    Όλα ξεκινούν μια κρύα ημέρα του Φεβρουαρίου του 2001, όταν η Μάγια Ντουράν, τριάντα έξι ετών, υπεύθυνη δημοσίων σχέσεων του Πανεπιστημίου της Ιστανμπούλ, υποδέχεται στο αεροδρόμιο της πόλης τον γερμανικής καταγωγής Αμερικανό καθηγητή Μαξιμίλιαν Βάγκνερ, ετών ογδόντα επτά.

Εκτελώντας την επιθυμία του καθηγητή, ο οποίος δίδαξε στο ίδιο Πανεπιστήμιο τη δεκαετία του '30, η Μάγια τον οδηγεί σε μια παραλιακή κωμόπολη έξω από την Κωνσταντινούπολη. Εκεί όπου το 1941 ένα καράβι γεμάτο Εβραίους βυθίστηκε από τους Ρώσους στα παγωμένα νερά της Μαύρης Θάλασσας... Εκεί που θα αρχίσει τώρα να ξετυλίγεται το νήμα μιας μοναδικής ιστορίας αγάπης στη δίνη μιας μεγάλης τραγωδίας της ιστορίας του 20ού αιώνα.

"Εάν το βραβείο Νόμπελ δινόταν σε ένα βιβλίο μονάχα, σίγουρα θα άξιζε να το κερδίσει με ομοφωνία το τελευταίο βιβλίο του Λιβανελί. Είναι συγκινητικό όπως το "Σινεμά ο Παράδεισος" και συγκλονιστικό όπως η "Λίστα του Σίντλερ".

(Σελαχαττίν Ντουμάν, εφημ. "Βατάν")

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ από το ΒΙΒΛΙΟ

 «Η θέση μου είναι ότι όλοι οι λαοί , όλοι οι πολιτισμοί διακατέχονται από προκαταλήψεις ο ένας για τον άλλον. Εάν κάποια μέρα κατορθώσουμε να εξαλείψουμε τις λέξεις που δηλώνουν προκατάληψη όπως τη λέξη βάρβαρος στις ευρωπαϊκές γλώσσες, τη λέξη γκαϊζίν στα ιαπωνικά, τη λέξη κιαφίρ στις μουσουλμανικές χώρες, τη λέξη Άριος στη γερμανική , τότε θα έχουμε κάνει ένα σπουδαίο βήμα προς το στόχο μας. Κι αν με ρωτήσετε ποιος είναι ο στόχος μας, θα σας έλεγα ότι είναι μια ουμανιστική αντίληψη κατά την οποία, αφενός η αξία του ανθρώπου πηγάζει απλά από το ότι είναι άνθρωπος και , αφετέρου, αποκλείονται οι διακρίσεις που στηρίζονται σε θρησκεία, έθνος, φύλο, χρώμα, σεξουαλικές προτιμήσεις και πολιτικές θέσεις».

Όλοι χειροκρότησαν θερμά τον καθηγητή. Οι άνθρωποι επηρεάζονται πολύ από τέτοιες ομιλίες, αλλά τις ιδέες που γεννιούνται από τις ομιλίες αυτές τις αφήνουν στα αμφιθέατρα. Άνθρωποι που δε διστάζουν να κάνουν κάθε είδους διακρίσεις χειροκροτούν ζωηρά στα αμφιθέατρα τέτοιες ιδέες. Όταν επιστρέφουν στην καθημερινή ζωή, ξεχνούν να δουν «τον άνθρωπο ως άνθρωπο» και υποδαυλίζουν το μίσος και κάθε είδους διακρίσεις. Κατόπιν για να δικαιολογήσουν τις ενέργειές τους ξεκινούν με τις λέξεις «Ναι, αλλά...» και σκαρφίζονται χίλιες δυο δικαιολογίες για να καταστρατηγήσουν τις αρχές που μόνο στα λόγια υποστηρίζουν. 

Ένα video για τον Πάυλο Φύσσα από την Τουρκία

Έλληνες μαθητές στην Τουρκία

Κλαδί ελιάς από Έλληνες μαθητές σε Τούρκους

by TURKISH GREEK NEWS Πέμ, 07/11/2013 - 12:30

Κλαδί Ελιάς από μαθητές και καθηγητές του 3ου ΓΕΛ Βέροιας στην Τουρκία...

“Κλαδί ελιάς από τους Έλληνες μαθητές στους Τούρκους”:  Μ' αυτόν τον τίτλο δημοσιεύτηκε στην τοπική τουρκική εφημερίδα το άρθρο σχετικά με την επίσκεψη 5 μαθητών και 3 καθηγητών του 3ου ΓΕΛ Βέροιας στην πόλη Ζονγκουλντάκ, στα παράλια του Εύξεινου πόντου, στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού προγράμματος Comenius με τίτλο:

«Φανταστείτε ότι δεν υπάρχουν σύνορα... Όλοι ζούμε σ' ένα κίτρινο υποβρύχιο... Γιατί δεν το βάφουμε μπλε; Με σεβασμό στο παρελθόν και απολαμβάνοντας το παρόν ας πλεύσουμε για την Ευρώπη του μέλλοντος».

Το ταξίδι ξεκίνησε την Τετάρτη 25 Σεπτεμβρίου με πρώτη στάση την Κωνσταντινούπολη και το απαραίτητο προσκύνημα στον ναό της Αγίας Σοφίας, την επίσκεψη στην Βασιλική Κιστέρνα - το Βυζαντινό υδραγωγείο - στην σκεπαστή αγορά ή αλλιώς Καπαλί Τσαρσί, στην Αιγυπτιακή αγορά με τα μπαχαρικά και με την απολαυστική κρουαζιέρα στον Βόσπορο.

Την επομένη η ομάδα έφτασε στον προορισμό της όπου συναντήθηκε με τους Τούρκους οικοδεσπότες της και τις ομάδες από τις άλλες χώρες που συμμετέχουν στο πρόγραμμα, την Πολωνία και την Βουλγαρία. Το πρόγραμμα ξεκίνησε με την φύτευση δέντρων στην αυλή του σχολείου και την φύτευση της ελιάς που οι Έλληνες μαθητές είχαν φέρει από την Ελλάδα ως δείγμα φιλίας και ειρήνης μεταξύ των λαών μας. Ακολούθησε η τελετή υποδοχής των εταίρων με τοπικούς παραδοσιακούς χορούς , τραγούδια και εδέσματα και έπειτα από την περιήγηση στο τούρκικο σχολείο, έγινε ξενάγηση στο θαυμάσιο σπήλαιο της περιοχής. Οι μαθητές στην συνέχεια επισκέφτηκαν το πολιτιστικό κέντρο της πόλης όπου διδάχθηκαν την τέχνη της ζωγραφικής με το όνομα εμπρου  ή αλλιώς  Μάρμπλινγκ, γιατί το αποτέλεσμα θυμίζει μάρμαρο.

Η επίσκεψη συνεχίστηκε την άλλη μέρα με την εκδρομή στην παραλιακή πόλη Αμάσρα - την αρχαία Σήσαμο - στο Αρχαιολογικό Μουσείο της οποίας βρίσκονται πολλές επιτύμβιες στήλες με επιγραφές στα αρχαία ελληνικά και πολλά αγγεία και αμφορείς της αρχαίας ελληνικής περιόδου.

Η δεύτερη εκδρομή του προγράμματος περιλάμβανε το χωριό Γιορούκ και την Σαφράμπολη, την πόλη του κρόκου, με τα παραδοσιακά ξύλινα αρχοντικά, τόσο καλά διατηρημένα που σε γυρνάνε σε άλλες εποχές. Ένα άλλο αξιοθέατο της περιοχής είναι το φαράγγι στο οποίο μια γυάλινη εξέδρα δίνει την ευκαιρία στον επισκέπτη να νιώσει τον ίλιγγο που νιώθει κάποιος όταν περπατάει στο κενό πάνω από τον γκρεμό.

Την τέταρτη μέρα του προγράμματος οι μαθητές παρουσίασαν τις εργασίες τους που είχαν θέμα την θρησκεία και τα ήθη και έθιμα μεγάλων θρησκευτικών εορτών όπως τα Χριστούγεννα, το Πάσχα και το Ραμαζάνι του Ισλάμ. Το βράδυ της ίδιας ημέρας δόθηκε θεατρική παράσταση στα τουρκικά, που ήταν μέρος του προγράμματος, με τον τίτλο Κουρμπάν που σημαίνει θυσία και είχε ως θέμα την θέση της γυναίκας στην κοινωνία και ήταν εμπνευσμένο από την αρχαία ελληνική τραγωδία  «Μήδεια».

Η επίσκεψη ολοκληρώθηκε με το Πανεπιστήμιο Μπουλέντ Ετσεβίτ της πόλης, ένα πραγματικό στολίδι της με τις υπερσύγχρονες εγκαταστάσεις του, τις πολυάριθμες σχολές του, τους κοιτώνες και την αναπτυγμένη τεχνολογία.

Ήταν ένα ταξίδι που έδωσε την ευκαιρία στους επισκέπτες μαθητές και καθηγητές να πάρουν μια γεύση από τον τρόπο ζωής στην Τουρκία, να απολαύσουν την πραγματική φιλοξενία των κατοίκων της, να δοκιμάσουν την νόστιμη κουζίνα τους και να γνωρίσουν τον τρόπο που διασκεδάζουν. Ήταν ένα μάθημα ιστορίας, πολιτιστικής κληρονομιάς, γεωγραφίας, θρησκευτικών  μα πάνω από όλα ένα μάθημα ανθρωπιάς ότι οι λαοί μπορεί να είναι φίλοι άσχετα από φυλή και εθνικότητα.

Νίκος Καζαντζάκης και Τουρκία

Ίδρυση στην Τουρκία τμήματος της Εταιρείας Φίλων Νίκου Καζαντζάκη

by TURKISH GREEK NEWS Τρί, 12/11/2013 - 10:28

Η προβολή στην Τουρκία του έργου του Νίκου Καζαντζάκη, τον οποίο το τουρκικό κοινό δεν γνωρίζει αρκετά, είναι ο στόχος του τοπικού τμήματος της Διεθνούς Εταιρείας Φίλων Νίκου Καζαντζάκη, που ιδρύθηκε πρόσφατα.