ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ στο πλαίσιο του ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ " Ο ΕΒΡΟΣ ΠΟΥ ΕΝΩΝΕΙ. ΑΙΝΟΣ - ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ"

ΚΕΙΜΕΝΟ για το ΤΑΞΙΔΙ της μαθήτριας της Β2 τάξης,  ΑΝΔΡΙΑΝΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ

Φέτος με το σχολείο μου, το Πρώτο Γυμνάσιο Χαλανδρίου, στο πλαίσιο του πολιτιστικού προγράμματος «Ο Έβρος που ενώνει. Αίνος -  Αλεξανδρούπολη» πραγματοποιήσαμε ένα ταξίδι στην υπέροχη Ανατολική Θράκη. Στο ταξίδι αυτό επισκεφτήκαμε πολλές γραφικές και σύγχρονες πόλεις της Δυτικής Τουρκίας, αλλά περιηγηθήκαμε και  στην όμορφη Αλεξανδρούπολη της Ελλάδας. Ακόμη συνεργαστήκαμε με ένα σχολείο της Αίνου και της Αλεξανδρούπολης, κάτι που έκανε την επίσκεψή μας ακόμη πιο ενδιαφέρουσα.
Και οι τέσσερις ημέρες, που βρεθήκαμε εκεί ήταν καταπληκτικές. Το ξενοδοχείο μας στην Αδριανούπολη ήταν εξαίσιο με πολύ καλό φαγητό. Το κάθε τι που είδαμε και κάναμε είχε τη δική του μαγεία και για αυτό πιστεύω το ταξίδι μας ήταν τόσο πετυχημένο. Επιπλέον υπήρξαν  κάποιες στιγμές του ταξιδιού, καθώς και συγκεκριμένα μνημεία, τα οποία μου έκαναν ξεχωριστή εντύπωση.
Ξεκινώντας την εκδρομή αυτό  που μου άρεσε πάρα πολύ ήταν… το πρώτο σημείο που βρεθήκαμε: στα σύνορα των Κήπων όπου είδαμε τον Έβρο να χωρίζεται με τα δίχρωμα κάγκελα και τις ελληνικές-τουρκικές σημαίες. Παράλληλα, ώσπου να φτάσουμε στη πρώτη μας πόλη-σταθμό, είχαμε την ευκαιρία να πάρουμε μια γεύση  της παραγωγικής πλευράς της Τουρκίας με χιλιάδες καταπράσινα οργωμένα στρέμματα να ξετυλίγονται επί χιλιόμετρα μπροστά στα μάτια μας. 
Οι δύο πόλεις, που ακολούθησαν, στην περιήγησή μας με έκαναν να δω τη χώρα αυτή από μια εντελώς διαφορετική ματιά. Πάντα είχα την Τουρκία στο μυαλό μου ως μια πιο υποβαθμισμένη χώρα όμως οι πανέμορφες Ραιδεστός και Σηλύβρια με διέψευσαν. Η Τουρκία είναι μια αναπτυγμένη χώρα, με ευρωπαϊκό κύρος και πολύ πιο διαφορετική από την Ελλάδα. Καθαροί δρόμοι, πολύχρωμες τουλίπες, ωραία αρχιτεκτονική, πολλά αγάλματα, πλατείες, σύγχρονα μουσεία και προπάντων ευγενικοί άνθρωποι …

Την ίδια ημέρα επισκεφθήκαμε τις γραφικές Μήδεια και Βιζύη από τις οποίες ξεχώρισε το βυζαντινό, λαξευτό μοναστήρι του Αγ. Νικολάου. Αυτό είναι σκαμμένο μέσα στον βράχο και χρονολογείται στα χρόνια του Ιουστινιανού, τον 6^ο αιώνα.  Μοιάζει σαν να έχει βγει από ταινία μυστηρίου, και κυριολεκτικά  κόβει την ανάσα όλων όσων το βλέπουν!!!
Η επόμενη ημέρα ήταν ακόμα καλύτερη από την πρώτη, γεμάτη με μοναδικά μνημεία και τη γνωριμία με την όμορφη Αδριανούπολη.

Ξεκινώντας,  πήγαμε στη πόλη του Κάραγατς όπου συναντήσαμε και γνωρίσαμε το 3^ο Γυμνάσιο Αλεξανδρούπολης με το οποίο συνεργαζόμασταν.  Μαζί, επισκεφθήκαμε το παλιό σταθμό του Κάραγατς και το  γνωστό μυστηριώδες «Όριαν Εξπρές»  που ένωνε το Παρίσι με τη Κωνσταντινούπολη . Έχοντας διαβάσει πολλά μυθιστορήματα που έχουν σχέση με αυτό το τρένο, όταν το είδα  μπροστά στα μάτια μου … με συνεπήρε!
Ακολούθησε το αξιόλογο Μουσείο Υγείας στην Αδριανούπολη, το οποίο, εάν δεν είναι το καλύτερο, σίγουρα είναι από τα πιο ωραία μουσεία που έχω δει ποτέ μου. Πόσο θα ήθελα να καθόμασταν εκεί μία ολόκληρη ημέρα, αλλά υπήρχαν τόσο πολλά που είχαμε ακόμη να κάνουμε και να δούμε!
Σε όλες τις πόλεις, στις οποίες πήγαμε, επισκεφθήκαμε και ένα τουλάχιστον τζαμί στην καθεμία. Πήγαμε σε τόσα πολλά που δεν τα θυμάμαι να τα απαριθμήσω! Όμως το καθένα ήταν ξεχωριστό και μου άρεσαν όλα πάρα πολύ. Πρώτη φορά έμπαινα και μου φάνηκαν καταπληκτικά. Ένα κόσμημα για τη κάθε πόλη. Η Αδριανούπολη φυσικά είχε 80 τέτοια «κοσμήματα»…  και τα λίγα που επισκεφθήκαμε εμείς, με μάγεψαν. Το κάθε τζαμί είχε τη δική του ιστορία να μας πει και να μας δείξει, και ευτυχώς είχαμε μαζί μας τους καθηγητές και τον ξεναγό μας , πρόθυμους  να μας εξηγούν το κάθε τι.
Το απόγευμα της ίδιας ημέρας είχε έρθει η ώρα να γνωρίσουμε τη ζωή της πόλης. Περπατήσαμε στην Αδριανούπολη, πήγαμε στη σκεπαστή αγορά και έπειτα στο εμπορικό κέντρο δίπλα στο ξενοδοχείο μας.

Η Αδριανούπολη; Απερίγραπτη. Γεμάτη ζωή, σωστή ευρωπαϊκή πόλη.  Η σκεπαστή αγορά; Σαγηνευτική. Παραδοσιακά και σύγχρονα εμπορεύματα συνυπήρχαν μέσα σε ένα τεράστιο πολυδαίδαλο μακρόστενο διάδρομο. Μια πολυπολιτισμική ατμόσφαιρα  κυριαρχούσε παντού.
Το βράδυ στο ξενοδοχείο είχαμε την ευκαιρία να γνωριστούμε καλύτερα με τα παιδιά της Αλεξανδρούπολης. Τι ωραία που ήταν! Έκανα  πολλούς καινούριους φίλους με κοινά ενδιαφέροντα και κάθισα μαζί τους ως αργά το βράδυ.

… Η επόμενη ημέρα ήταν αφιερωμένη στην Αίνο γεμάτη συγκινήσεις από την αρχή έως το τέλος.  Το σχολείο της Αίνου υποδέχθηκε τιμητικά εμάς και το σχολείο της Αλεξανδρούπολης, ενώ τα παιδιά  μάς ξενάγησαν γεμάτα χαρά στο σχολείο τους. Όλα ήταν τέλεια. Καθίσαμε και φάγαμε εκεί όπου μας είχαν ετοιμάσει. Έφαγα με τους φίλους μου από το άλλο ελληνικό σχολείο και περάσαμε φανταστικά! Ταυτοχρόνως, Έλληνες και Τούρκοι είχαμε αναπτύξει σχέσεις μεταξύ μας επικοινωνώντας … με νοηματική κυρίως.  Κάποια στιγμή το σχολείο της Αλεξανδρούπολης αναχώρησε για την Αλεξανδρούπολη και μείναμε με το σχολείο της Αίνου. Τότε ζήσαμε μια από τις πιο ωραίες στιγμές της εκδρομής,  αφού στο πούλμαν βάλαμε τραγούδια, τα οποία η νεολαία των δύο λαών απολαμβάνει συνήθως και χορέψαμε όλοι μαζί. Μόλις ήρθε η στιγμή να φύγουμε και εμείς χαιρετηθήκαμε και στις δύο γλώσσες και συγκινήθηκα ιδιαίτερα, όταν οι μαθητές της Τουρκίας  μάς φώναξαν «εις το επανιδείν» που τους είχαμε μάθει νωρίτερα.

Την τελευταία ημέρα πήγαμε στην Αλεξανδρούπολη. Πήγαμε στο 3^ο Γυμνάσιο, όπου οι φίλοι που είχαμε κάνει στη Τουρκία μας περίμεναν και μας ξενάγησαν στο όμορφο σχολείο τους. Έπειτα μας πήγαν στο Ιστορικό Μουσείο της πόλης τους και μας παρουσίασαν ένα εξαιρετικό και πολύ συγκινητικό «Δρώμενο». Μόλις τους δώσαμε συγχαρητήρια και κάναμε και μια μικρή αναδρομή στην ιστορία της Αλεξανδρούπολης, μας πήγανε σε μία ταβέρνα όπου καθίσαμε για μια τελευταία φορά όλοι μαζί. Εκεί γνώρισα ακόμη περισσότερα παιδιά και γίναμε πολύ καλοί φίλοι.

Μετά από κάποια ώρα έπρεπε δυστυχώς να φύγουμε, για να προλάβουμε να δούμε τον Φάρο και το σύγχρονο εκκλησάκι του Άγιου Εύπλου. Χωρίς να το καταλάβω πώς βρεθήκαμε ξαφνικά στο μικρό αεροδρόμιο της Αλεξανδρούπολης και επιβιβαστήκαμε για να γυρίσουμε στην Αθήνα. Όλα έμοιαζαν σαν παραμύθι που τελείωσε. Το ταξίδι ήταν τόσο ωραίο! Θα μείνει χαραγμένο για πάντα στη μνήμη μου στο «κουτάκι με τις καλές αναμνήσεις» και κάθε φορά που το ανοίγω θα χαμογελώ και θα εύχομαι να ξαναβρισκόμουν στην Ανατολική Θράκη, με τους ίδιους φίλους, τους ίδιους καθηγητές και τον ίδιο ενθουσιασμό!!

Μόλις γυρίσαμε στην Αθήνα είχα την ευχάριστη έκπληξη να βρω μια σειρά από ηλεκτρονικά μηνύματα με την ερώτηση εάν φτάσαμε καλά από τους φίλους μου στην άλλη άκρη της χώρας. Από τότε με τους περισσότερους από αυτούς δεν έχουμε σταματήσει να μιλάμε και μάλιστα με έχουν ξανακαλέσει να πάω στη όμορφη Αλεξανδρούπολη, κάτι που μάλλον θα γίνει φέτος το καλοκαίρι πάλι.

Ο ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ που ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ ΠΑΡΑΠΕΜΠΕΙ στην ΤΑΙΝΙΑ που ΑΠΟΤΥΠΩΝΕΙ τις πιο ΟΜΟΡΦΕΣ ΣΤΙΓΜΕΣ του ΤΑΞΙΔΙΟΥ μας…


https://www.dropbox.com/s/1rlpayu05f8shjt/%CE%91%CE%9D%CE%91%CE%A4%CE%9F%CE%9B%CE%99%CE%9A%CE%97%20%CE%98%CE%A1%CE%91%CE%9A%CE%97.mp4?dl=0

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 1ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ σχολικού έτους 2015-2016 με τίτλο "Ο ΕΒΡΟΣ ΠΟΥ ΕΝΩΝΕΙ. ΑΙΝΟΣ - ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ"

ΚΕΙΜΕΝΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ 

ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1

 Το Πολιτιστικό Πρόγραμμα 2 με τίτλο: «Ο ΕΒΡΟΣ ΠΟΥ ΕΝΩΝΕΙ. ΑΙΝΟΣ – ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ» που υλοποιήθηκε στο σχολείο μας, το 1^ο Γυμνάσιο Χαλανδρίου κατά το σχολικό έτος 2015-2016 με υπεύθυνους καθηγητές τον κο Περράκη Ιωάννη, θεολόγο, την κα  Ζάχου Μάρθα φιλόλογο, καθώς και τη συμμετοχή τριάντα ενός μαθητών από την Πρώτη και Δευτέρα τάξη, εντάχθηκε στο πλαίσιο μιας διασχολικής συνεργασίας 3 του 3ου Γυμνασίου Αλεξανδρούπολης με το 1ο Γυμνάσιο Χαλανδρίου και με το Γυμνάσιο της Αίνου (Atatürk Ortaokulu) 4 Σκοπός του Προγράμματος αυτού ήταν μέσα από την ομαδοσυνεργατική μέθοδο να προσεγγίσουν και να ερευνήσουν οι μαθητές την ιστορία της Αίνου και την ανάπτυξη του Δεδέαγατς (σημερινής Αλεξανδρούπολης) μετά την παρακμή αυτής. Ακόμα να κατανοήσουν τη σύγχρονη πραγματικότητα των δύο πόλεων με έμφαση στη διατήρηση της μνήμης της Αίνου στην Αλεξανδρούπολη και στη σχέση της με τη σύγχρονη πόλη της Τουρκίας, Enez. Τέλος στόχος του Προγράμματος ήταν να μάθουν οι μαθητές μέσα από τη γνωριμία, την επικοινωνία και τη συνεργασία μεταξύ τους να αντιμετωπίζουν την ιστορία χωρίς να προσβάλουν την ιστορική μνήμη με πνεύμα αντικειμενικότητας και νηφαλιότητας επαναπροσδιορίζοντας τις σχέσεις των δύο λαών.

Στο πλαίσιο του Προγράμματός 5 αναρτήσαμε υλικό 6 (εργασίες, προβολές παρουσίασης, φωτογραφίες) στο κοινό μας με τα άλλα δύο σχολεία ΙΣΤΟΛΟΓΙΟ 7 στον ακόλουθο σύνδεσμο:

                                 https://pameaino.wordpress.com

Ακόμα γράψαμε πρωτότυπες ιστορίες για τρία μνημεία μέσα από τα οποία ζωντανεύουν στιγμές της αρχαίας 8, της βυζαντινής 9 και της οθωμανικής περιόδου 10 της Αίνου, φτιάξαμε 11 την κάτοψη της ακρόπολης της πόλης 12, δημιουργήσαμε κολάζ με φωτογραφίες, φιλοτεχνήσαμε αφίσες 13, παίξαμε αινίτικα τραγούδια στο πιάνο 14-18, πραγματοποιήσαμε εκπαιδευτική εκδρομή 19 στην Ανατολική Θράκη και φυσικά επισκεφθήκαμε την Αίνο 20, αφού μελετήσαμε 21 καθ` όλη τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς  τη διαδρομή της σπουδαίας αυτής πόλης στους αιώνες.

 Η  ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΙΝΟΥ 22

Η Αίνος 23 χτίστηκε τον 6^ο αιώνα π.Χ από Αιολείς κατοίκους και ήταν γνωστή στην αρχαιότητα με τα ονόματα: Πολτίμβρια, Πολτυομβρία (από τον μυθικό βασιλιά Πόλτυ [ι] και την κατάληξη –βρια που σημαίνει «πόλη» στα θρακικά άρα η «πόλη του Πόλτυ[ι]ος»), Άψινθος. Η ονομασία «Αίνος» συνδέεται με τον μυθικό βασιλιά Αινεία που μετά την καταστροφή της Τροίας κατέφυγε στα θρακικά παράλια. 24 Κατά τον 5^ο και 4^ο αι. π. Χ. ήταν μεγάλο εμπορικό και οικονομικό κέντρο στο Β. Αιγαίο, ενώ αποτελούσε μέρος της ναυτικής ηγεμονίας των Αθηναίων. 25 Κατά τη ρωμαϊκή εποχή ήταν «ελεύθερη πόλη» (κίβιτας λίμπερα ) και πρωτεύουσα της μιας από τις έξι επαρχίες της Θράκης. 26 Ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός (6^ος αι. μ.Χ.) τείχισε την πόλη, που κατά τη βυζαντινή περίοδο 27 και μέχρι τον 12^ο αι. ήταν ένα από τα πιο μεγάλα περιφερειακά κέντρα της αυτοκρατορίας. 28 Το 1265 πολιορκήθηκε από τους Βουλγάρους και τους Τατάρους, το 1307 από τους Καταλανούς, ενώ το 1354 μ.Χ. ο Ιωάννης ο Ε΄ Παλαιολόγος την πρόσφερε ως προίκα στον Γενουάτη Φραντζέσκο Γκατιλούζι δίνοντάς του για σύζυγο την αδελφή του, Μαρία Παλαιολογίνα. 29 Η γενουάτικη οικογένεια των Γκατιλούζι κυριάρχησε στην Αίνο από το 1354 – 1454 μ.Χ. 30

Στη συνέχεια 31 η πόλη κατακτήθηκε από τον Μωάμεθ τον Β΄ το 1456 και αποτέλεσε μέρος της οθωμανικής αυτοκρατορίας. 32 Το 1470 οι Ενετοί την πολιόρκησαν, την λεηλάτησαν και μεταχειρίστηκαν απάνθρωπα τους κατοίκους της. Ωστόσο αυτή αναπτύχθηκε και γνώρισε μεγάλη ακμή. Διοικητικά ήταν «καζάς». Κατά τον 19^ο αιώνα ανήκε στο «σαντζάκι» του Δεδέαγατς 33. Εκκλησιαστικά ήταν μητρόπολη 34. Στο τέλος του 19^ου αιώνα η δημιουργία της σιδηροδρομικής γραμμής «Θεσσαλονίκη – Κωνσταντινούπολη» και το κλείσιμο του λιμανιού από τις προσχώσεις του ποταμού Έβρου οδήγησαν την πόλη σταδιακά σε παρακμή. Οι περισσότεροι κάτοικοι μετοίκισαν σε άλλες περιοχές και κυρίως στο Δεδέαγατς (Αλεξανδρούπολη). Ο χαρακτήρας της πόλης άλλαξε δραματικά μετά την εκκένωση του ελληνικού πληθυσμού της το 1922 και τον ερχομό των νέων Τούρκων κατοίκων της κυρίως από τη Βουλγαρία. Παραμεθόρια πόλη, κλειστή για τους αλλοδαπούς μέχρι το 2000 περίπου, διανύει σήμερα μια νέα εποχή ευημερίας λόγω της τουριστικής της αξιοποίησης ως τόπος παραθερισμού για την ευρύτερη περιοχή της Αδριανούπολης 35.

 Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ – ΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟ –ΟΙ  ΣΥΝΤΕΧΝΙΕΣ ΣΤΗΝ ΑΙΝΟ 36

Η μοναδικότητα του λιμανιού της Αίνου 37 στις εκβολές του μεγάλου πλωτού ποταμού της Θράκης, Έβρου της έδωσε τη δυνατότητα ελέγχου του διαμετακομιστικού εμπορίου των Βαλκανίων. Τα εμπορεύματα έφταναν από την Αδριανούπολη και άλλες πόλεις μέσω του πλωτού Έβρου στο λιμάνι της Αίνου·  το φόρτωμα και το ξεφόρτωμα των εμπορευμάτων γινόταν με ξύλινες σχεδίες ή καΐκια 38. Από την Αίνο μεγάλος αριθμός καραβιών 39 μετέφεραν τα προϊόντα σε λιμάνια της Μεσογείου. Τα προϊόντα που εξάγονταν ήταν: 40 το αλάτι, οι βδέλλες, 41 οι παστοί και καπνιστοί κέφαλοι, το χαβιάρι, το αυγοτάραχο. Ακόμα περιζήτητα ήταν 42 τα μεγάλα πήλινα πιθάρια που κατασκευάζονταν για την αποθήκευση του λαδιού.

Οι συντεχνίες - ισνάφια που υπήρχαν στην Αίνο ήταν : 43

καραβοκυραίοι, γουναράδες, ραπτάδες, καβετζήδες, ψωμάδες, ψαράδες, μπακάληδες, μαγαζητζήδες, καπάδες, πραματευτάδες, μπεσαζήδες, γεωργοί, αμπελουργοί, κηπουροί, αλπάνηδες, ντουλγέρηδες, τσουκαλάδες 44-45.

 Η συμβολή των συντεχνιών στην οικονομική και κοινωνικοπολιτική ζωή της πόλης ήταν μεγάλη, καθώς βλέπουμε ότι οι συντεχνίες αναλάμβαναν πολύ συχνά  τα έξοδα για το χτίσιμο εκκλησιών ή για τη λειτουργία των σχολείων. Έτσι με έξοδα των τσουκαλάδων, μιας από τις σημαντικότερες συντεχνίες στην Αίνο είχε χτιστεί η εκκλησία του Αγίου Βλασίου, ενώ με έξοδα των καραβοκυραίων 46 το περίτεχνο ξύλινο προσκυνητάρι στον ναό της Αγίας Κυριακής το 1782. Αναφορές για τις συντεχνίες υπάρχουν και στα αφιερώματα των εκκλησιαστικών εικόνων.

Αγία Ειρήνη (συντεχνία ψαράδων) 47

Άγιος Σπυρίδων και Βλάσιος (συντεχνία πραματευτάδων) 48

Άγιος Ευθύμιος (συντεχνία ραπτάδων) 49

Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΑΙΝΟ 50

Η πρώτη αναφορά για σχολή στην Αίνο γίνεται το 1652. Αυτή ιδρύθηκε από κάποιες βυζαντινές οικογένειες που υπήρχαν εκεί. 51 Η επωνυμία «ΕΛΛΗΝΟΜΟΥΣΕΙΟΝ ΑΙΝΟΥ» κατά τις τελευταίες δεκαετίες του 19^ου αιώνα χρησιμοποιήθηκε για να δηλώσει περισσότερα από ένα σχολεία, διαφορετικά μεταξύ τους και εμφανίζεται στη σφραγίδα της σχολικής εφορίας (στη δικαιοδοσία της οποίας ανήκαν τα σχολεία). 52 Η σφραγίδα ήταν κυκλική και στο μέσον της υπήρχε γλαύκα περιβαλλόμενη από φύλλα δάφνης. Στο πλαίσιο του «ΕΛΛΗΝΟΜΟΥΣΕΙΟΥ» λειτουργούσαν ένα νηπιαγωγείο, ένα τετρατάξιο δημοτικό, ένα «τριτάξιο» δημοτικό σχολείο και ένα Παρθεναγωγείο. Το 1899 ιδρύθηκε μια «ΤΕΛΕΙΑ ΑΣΤΙΚΗ ΣΧΟΛΗ» όπου συγχωνεύθηκαν 53 το «ΑΡΡΕΝΑΓΩΓΕΙΟΝ» και το «ΠΑΡΘΕΝΑΓΩΓΕΙΟΝ». Είκοσι ένας δάσκαλοι, ανάμεσα στους οποίους ο Αχιλλέας Σαμοθράκης και ο Βασίλειος Μυστακίδης δίδαξαν σε αυτό. Ο αριθμός των μαθητών έφτανε τους τριακόσιους πενήντα. Αυτοί πλήρωναν δίδακτρα, «εισιτήρια» ανάλογα με την οικονομική κατάστασή τους. Η λειτουργία του «ΕΛΛΗΝΟΜΟΥΣΕΙΟΥ» συνεχίστηκε παρά τα οικονομικά προβλήματα, που κατά καιρούς αντιμετώπιζε, μέχρι το 1922.

Η ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΙΝΟ 54

Η προνομιακή θέση τού λιμανιού της Αίνου στις εκβολές του Έβρου 55 σε συνδυασμό με τις ιδιαίτερα ευνοϊκές για την ανάπτυξη του εμπορίου ρυθμίσεις της ειδικής αυστροτουρκικής συνθήκης της 27 Ιουλίου 1718, στο πλαίσιο της ειρήνης του Πασάροβιτς, η οποία καθόριζε την ελεύθερη διακίνηση εμπόρων και εμπορευμάτων στις κοιλάδες των μεγάλων βαλκανικών ποταμών, αποτέλεσαν τη βάση για την εκρηκτική ανάπτυξη πού γνώρισε ἡ πόλη από τα μέσα του 18ου αι. και εξής]

 Κατά τους δύο πρώτους αιώνες της Τουρκοκρατίας ως τις αρχές του 18ου αι. δε διαθέτουμε στοιχεία που να φανερώνουν κάποια καλλιτεχνική δραστηριότητα στην πόλη. Τις περιορισμένες ανάγκες σε φορητές εικόνες καλύπτουν ακόμη ζωγράφοι από διάφορα μέρη της Ελλάδας 56. Από τα μέσα όμως του 17ου αι. διακρίνεται ένα ανανεωτικό ρεύμα στο πλαίσιο του οποίου ιδρύεται το 1652 ελληνική σχολή και αρχίζει μια προσπάθεια ανακαίνισης των παλαιών βυζαντινών ναών πού είχαν κρατήσει στα χέρια τους οι Έλληνες, με πρώτο τον κατεστραμμένο, σήμερα, ναό του Προδρόμου που τοιχογραφείται το 1680 μ. Χ57.

 Τις αυξημένες ανάγκες αγιογράφησης εικόνων, λόγω της ανακαίνισης των παλαιών βυζαντινών ναών και της ανέγερσης πολλών νέων αναλαμβάνει να καλύψει μια σειρά ντόπιων ζωγράφων. Από τα σωζόμενα έργα και τις πηγές γνωρίζουμε τα ονόματα είκοσι ζωγράφων που δραστηριοποιούνται στην πόλη από τα μέσα του 18^ου έως τα μέσα του 19^ου αιώνα 58: ο Αναστάσιος Αινίτης, ο Αναστάσιος του Ιωάννου, ο Κυριαζής, ο Δημήτριος, ο Μόσχος, ο Ράλιος του Ραλίου, ο Αναστάσιος του Μανόλη, ο ιερέας Δημήτριος, άλλος Δημήτριος, ο Παναγιώτης, ο Μαυρίτης Κυριάκος του Γεωργίου, ο Ράλης του Ζωγρή, ο Κορνήλιος, ο ιερομόναχος Δωρόθεος,  ο ιερομόναχος Μόσχος του Χατζηκωνσταντίνου, ο Κυριαζής Λασκαράκης, ο Νικόλαος, ο ιερομόναχος Νικηφόρος, ο Παναγιώτης και ο Δημήτριος Β. Η πόλη ωστόσο είχε πολύ περισσότερους ζωγράφους των οποίων τα ονόματα δεν έχουν διασωθεί. Από αυτούς σημαντικότεροι ήταν τον 18^ο αἰ. ο Αναστάσιος του Ιωάννου 59-62 και ο Ράλιος του Ραλίου 63 και τον 19^ο αι. ο Κυριαζής Λασκαράκης 64, ο ιερομόναχος Μόσχος του Χατζηκωνσταντίνου 65, ο Νικόλαος 66 και ο Δημήτριος 67. Σταδιακά η Αίνος αναδεικνύεται σε υπερτοπικό καλλιτεχνικό κέντρο. Οι ζωγράφοι της γίνονται ευρύτερα γνωστοί και δέχονται παραγγελίες από πολλές πόλεις της βορειοανατολικής Ελλάδας, τη Σμύρνη έως και την Άνδρο. Η καλλιτεχνική γλώσσα των τοπικών ζωγραφικών εργαστηρίων συνέχιζε τη βυζαντινή ζωγραφική παράδοση με εκλεκτικιστικό τρόπο, υιοθέτώντας δυτικά εικονογραφικά και τεχνοτροπικά στοιχεία. Συγχρόνως δέχονται επιρροές από έργα ζωγράφων της Αδριανούπολης, με την οποία η Αίνος είχε στενές εμπορικές επαφές.

 Ο ΛΑΪΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΑΙΝΟΥ 68

Ο πλούτος του λαϊκού πολιτισμού της Αίνου είναι μεγάλος: λαϊκά παραμύθια, παραδόσεις, ευτράπελα (αστείες ιστορίες), δημοτικά τραγούδια που υμνούν είτε τη ναυτοσύνη της πόλης είτε τη σπουδαία καπετάνισσα 69 Δόμνα Βισβήση ή αντικατοπτρίζουν διάφορες πτυχές της ζωής των ανθρώπων, ο τρόπος ψαρέματος 70-71, το έθιμο του ξεψαρίσματος των «νταλιανιών» (ιχθυοτροφείων) και άλλα έθιμα που σχετίζονται με τις μεγάλες γιορτές της Χριστιανοσύνης (Χριστούγεννα, Πάσχα) πανηγύρια, γλέντια. Χαρακτηριστική η γιορτή προς τιμήν του αγίου Γεωργίου 72, «διαδόχου» του αρχαίου Ιππέα του Θράκα στο πλαίσιο της οποίας γίνονταν αγώνες με άλογα. Ο νικητής ασπαζόταν την εικόνα του αγίου στην εκκλησία και έπαιρνε ως έπαθλο ένα αρνί.

    ΕΠΙΦΑΝΕΙΣ ΑΙΝΙΤΕΣ 73

Η πόλη της Αίνου έχει αναδείξει σημαντικές προσωπικότητες.

Ξεκινώντας από την αρχαιότητα 74 τον σοφιστή Αθηνόδωρο 75 του 2^ου αι. μ.Χ., 76 τον βυζαντινό χρονογράφο Εφραίμ τον Αίνιο 77, την Οσία Σοφία 78, τον Οσιομάρτυρα 79 Αγαθάγγελο Εσφιγμενίτη, τους πλοιοκτήτες 80 και γενναίους αγωνιστές Χατζηαντώνη και Δόμνα Βισβήση, 81 τον Θεμιστοκλή Βισβήση, 82 ον Μαργαρίτη Κούταβο, 83 τον γιατρό και συγγραφέα Αχιλλέα Σαμοθράκη, 84 τη λαογράφο και συγγραφέα Καλλιόπη Παπαθανάση – Μουσιοπούλου.

Αξίζει όμως να αναφέρουμε και 85 τους αξιόλογους μελετητές της ιστορίας και των μνημείων της Αίνου.

86 Τον Βασίλειο Μυστακίδη, 87 τον Αχιλλέα Σαμοθράκη, 88 την Καλλιόπη Παπαθανάση – Μουσιοπούλου, 89 τον Σεμαβί Εγιτζέ, 90 τον Αφίφ Ερζέν, 91 τον Αθανάσιο Παπαζώτο, 92 τον Σαΐτ Μπασαράν, 93 τον Ρόμπερτ Ούστερχουτ και 94 τον Σταύρο Μαμαλούκο.

ΑΝΑΦΟΡΕΣ ΣΤΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ 95

Στα ιστορικά μυθιστορήματα 96 «Προσευχή για τις καινούργιες πατρίδες» του Μιχάλη Μπουναρτζίδη και «Αχ Θράκη μου» του Δημήτρη Μαργαριτόπουλου παρουσιάζονται από τη μια μεριά η νεότερη ιστορία της Θράκης και οι περιπέτειες των κατοίκων της , ενώ από την άλλη χαρίζουν μια γνήσια λογοτεχνική απόλαυση.

Η ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ ΑΙΝΟΥ 97

Η Αίνος ιδρύθηκε κοντά στη θάλασσα, στο νοτιοδυτικό άκρο του Δέλτα του ποταμού Έβρου 98. Λόγω της συνεχούς στη διάρκεια των αιώνων μεταφοράς και εναπόθεσης «ιλύος» (λάσπης) από τον ποταμό, η Αίνος έγινε σταδιακά «μεσόγειος» πόλη, απομακρυσμένη περίπου 4,5 χλμ. από τον ομώνυμο κόλπο 99. Ήδη από τις αρχές του εικοστού αιώνα ήταν μια χερσόνησος που περιβαλλόταν από λιμνοθάλασσες και λίμνες. 100 Αν και η σύγχρονη πόλη της Ένεζ έχει χάσει ένα μέρος από τον νησιώτικο χαρακτήρα της, το νερό είναι κυρίαρχο γύρω της 101. Η πόλη σήμερα περιβάλλεται από πολλές όμορφες λίμνες (Bücürmene 102, Dalyan,  103-104, Taşaltı, 105-106, Gala 107-108, , Armutlu και Sığırcı), οι οποίες αποτελούν τμήμα του Δέλτα του Έβρου. Τα ελληνικά ονόματα μερικών από αυτές διατηρούνται στην ιστορική μνήμη: η Bücürmene ονομαζόταν «Ποντισμένη», η Dalyan και η Taşaltı ονομάζονταν από κοινού «Λαμπί» και η Gala ήταν η αρχαία Στεντορίς.

Ως τις αρχές του εικοστού αιώνα οι κύριες συνοικίες της πόλης ήταν 109 το «Κάστρο» (η ακρόπολη), 110 ο «Πάνω Μαχαλάς» (ο σημερινός «Νέος Μαχαλάς» Yeni Mahallesi 111 η «Μίβολη», 112 ο «Κάτω Μαχαλάς» και 113 η συνοικία του  Γκαζί Εμέρ Μπέη – Gazi Ömer Bey Mahallesi . Η πιο εξέχουσα και πλούσια συνοικία ήταν ως την καταστροφική πυρκαγιά του 1867 114 η περιοχή κάτω από το φρούριο προς τη θάλασσα, στην οποία κατοικούσαν οι πλοιοκτήτες και όπου ήταν κατά τη βυζαντινή περίοδο  παλαιότερα το λιμάνι της πόλης. 115 Από το 1867 ως το 1922 ο «Πάνω Μαχαλάς» αναδείχθηκε ως η πλέον ακριβή συνοικία στην οποία βρίσκονταν τα πλουσιότερα αρχοντικά.

 ΑΡΧΑΙΑ ΠΟΛΗ 116-117

Στην Αίνο κατά την αρχαιότητα λατρεύονταν οι εξής αρχαιοελληνικές θεότητες 118: Ο ΔΙΑΣ 119, Η ΑΦΡΟΔΙΤΗ, Ο ΑΣΚΛΗΠΙΟΣ, Ο ΕΡΜΗΣ, Ο ΠΑΝΑΣ, Η ΔΗΜΗΤΡΑ, Η ΡΩΜΗ 120.

Η πόλη είχε κατοικηθεί από τη χαλκολιθική περίοδο (ανάμεσα στη νεολιθική και την εποχή του χαλκού), όπως προκύπτει από τις ανασκαφές που έγιναν στο Hoca Çeşme 121, την ακρόπολη και τη Νεκρόπολη της πόλης 122. Τα αρχαιολογικά ευρήματα προέρχονται από τη νεολιθική, αρχαϊκή 123-125, κλασική 126-134, ελληνιστική 135-136, ρωμαϊκή 137-139 και βυζαντινή περίοδο.

 ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΚΑΙ ΟΘΩΜΑΝΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΣΤΗΝ ΑΙΝΟ 140

Η Αίνος ήταν μια τυπικά επαρχιακή βυζαντινή και οθωμανική πόλη, πλούσια σε εισοδήματα και γεμάτη από μνημεία διαφόρων περιόδων 141. Λόγω της ολοκληρωτικής καταστροφής των περισσότερων μνημείων της είναι πολύ δύσκολο έως αδύνατο να εξαχθούν ασφαλή χρονολογικά συμπεράσματα για πολλά από αυτά. Με αρκετή επιφύλαξη μπορούμε να επιχειρήσουμε μια πρώτη χρονολογική  κατηγοριοποίηση: τα δύο σημαντικότερα μνημεία της πόλης είναι 142 η ΑΚΡΟΠΟΛΗ 143 (το κάστρο) 144 και 145 ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΝΑΟΣ της ΠΑΝΑΓΙΑΣ (Fatih camii) μέσα στο φρούριο.

Το κάστρο 146-150 ανάγεται σε διάφορες περιόδους, 151 ενώ ο ναός της Παναγίας (Fatih camii) 152-157 έχει χρονολογηθεί ακριβώς στη μεσοβυζαντινή περίοδο (12ος αιώνας). Ήταν μια από τις μεγαλύτερες εκκλησίες της εποχής της.

Άλλα μνημεία των οποίων η κύρια οικοδομική φάση θα μπορούσε με σχετική ασφάλεια να χρονολογηθεί στη μεσοβυζαντινή περίοδο είναι:

•   η βασιλική στη θέση Kralkızı  158-159

•   η αρχοντική οικία στην ακρόπολη 160

•   ο Άγιος Εύπλους (Has Yunus Bey Türbesi) 161

•   ο Άγιος Γρηγοριος Νεοκαισαρείας 162-166

•   η Αγία Κυριακή (ο παλαιός ναός) 167

•   ο υπόσκαφος ναός της Αγίας Τριάδας (σπήλαιο Πανός) 168-172

 Μνημεία που θα μπορούσαν με μεγαλύτερη ή μικρότερη ασφάλεια να χρονολογηθούν στην υστεροβυζαντινή περίοδο 173 είναι:

•   η Παναγία Χρυσοπηγή 174-178

•   ο Άγιος Ιωάννης 179-182

•   ο Άγιος Βλάσιος 183-184

•   ο υπόσκαφος ναός της Παναγίας Φανερωμένης 185-186

•   η Θεοτόκος Παντοβασίλισσα

•   οι Τρεις Ιεράρχες

Μνημεία που πιθανόν ή ενδεχομένως θα μπορούσαν να χρονολογηθούν στην οθωμανική περίοδο 187 είναι:

•   το λουτρό του κάστρου στον Πάνω Μαχαλά 188

•   το λουτρό της οδού Çayır  στον Πάνω Μαχαλά 189

•   το νεκροταφείο δίπλα στο Has Yunus Bey Türbesi 190-192

•   ο Άγιος Αθανάσιος

•   ο Άγιος Γεώργιος

•   ο Άγιος Δημήτριος 193

•   ο Προφήτης Ηλίας 194-196

•   η Θεοτόκος Ελεούσα

•   η Θεοτόκος Κεχαριτωμένη 197-198

•   η Θεοτόκος Οδηγήτρια

•   η Θεοτόκος Ταξινταριά

•   η Αγία Κυριακή 199-203

•   ο Άγιος Κωνσταντίνος

•   η Αγία Μαρίνα

•   ο μητροπολιτικός ναός της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος 204-208

•   ο Άγιος Νικόλαος

•   οι Ταξιάρχες

•   ο Άγιος Σπυρίδων

•   οι ανεμόμυλοι της Φανερωμένης 209-210

•   οι ανεμόμυλοι του Αγίου Κωνσταντίνου 211

•   ο πύργος του υδραγωγείου 212

•   το καραβάν σεράι στη Δρακοντίνα 213-214

•   η Μονή Σκαλωτής 215-217

•   η Μονή Αγίου Αθανασίου Τσαδήρι

•   η Μονή Αγίου Παντελεήμονος

ΑΓΙΟΣ ΕΥΠΛΟΥΣ 218

Ο ΑΓΙΟΣ 219

 Ο άγιος Εύπλους έζησε στην Κατάνη της Σικελίας την περίοδο του διώκτη των Χριστιανών, Ρωμαίου αυτοκράτορα, Διοκλητιανού. Ως χριστιανός, ο άγιος συνελήφθη και βασανίστηκε σκληρά. Τα δυσβάσταχτα βασανιστήρια, που υπέστη, τα υπέμεινε με πίστη στο Θεό. Τελικά μαρτύρησε με αποκεφαλισμό στις 11 Αυγούστου του 304 μ.Χ.

Ο ΝΑΟΣ ΣΤΗΝ ΑΙΝΟ 220-221

   Ο ναός του Αγίου Εύπλου βρίσκεται νότια της Αίνου, στο οθωμανικό νεκροταφείο. Πρέπει να είχε κτιστεί ως ταφικό παρεκκλήσιο κατά τη βυζαντινή περίοδο. Εξωτερικά το εκκλησάκι διαμορφώνεται ως σταυρός με κεραίες σχεδόν ίδιων διαστάσεων, στον άξονα ανατολής – δύσης και νότου – βορρά. Αυτός ο αρχιτεκτονικός τύπος ονομάζεται ελεύθερος σταυρός. Μετά την κατάκτηση της πόλης από τους Οθωμανούς (1456) μετατράπηκε σε μουσουλμανικό μαυσωλείο (türbe) στο οποίο υπάρχει ο τάφος του Χας Γιουνούς Μπέη. Ο τελευταίος υπήρξε ο αρχηγός του οθωμανικού στόλου που έλαβε μέρος στις μάχες για την άλωση της Αίνου, αργότερα όμως έπεσε σε δυσμένεια και καταδικάστηκε από τον σουλτάνο σε θάνατο.

     Ο ΝΑΟΣ ΣΤΗΝ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ 222-223

Ο ναός κτίστηκε με πρωτοβουλία του Συλλόγου Αινιτών Αλεξανδρούπολης «Ελληνομουσείον Αίνου» σε συνεργασία με τον Δήμο της Αλεξανδρούπολης. Στις 12 Απριλίου 1998 οι αείμνηστοι Αθανάσιος Μανιάς και  Δέσποινα Πολίτου ( πρώτος και δεύτερη πρόεδρος του Συλλόγου αντίστοιχα ) κατέθεσαν θεμέλιο «λίθο και χώμα» από την Αίνο στο πλαίσιο της τελετής θεμελίωσης του ναού.  Η κατασκευή του ανατέθηκε στον τότε υπάλληλο του Δήμου Αλεξανδρουπολίτη αρχιτέκτονα, Βασίλειο Χριστάκη, ενώ για τον σχεδιασμό του χρησιμοποιήθηκαν φωτογραφίες από το ναό της Αίνου και μια τουρκική δημοσίευση στην οποία υπήρχε η κάτοψη και οι διαστάσεις του ναού.

ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΑΟΥ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΙΝΙΤΕΣ

Για τους Αινίτες  η λέξη εύπλους  σημαίνει τον καλό πλου, δηλαδή το καλό θαλάσσιο ταξίδι. Τον Άγιο Εύπλου τον τιμούσαν στην Αίνο της Ανατολικής  Θράκης από τη βυζαντινή περίοδο. Στα χρόνια της Τουρκοκρατίας η Αίνος ήταν σημαντική ναυτική δύναμη. Ο εμπορικός της στόλος 224 αριθμούσε 300 περίπου πλοία, τα οποία ταξίδευαν στη  Μεσόγειο, μεταφέροντας πολλά αγαθά. Η εκκλησία του Αγίου Εύπλου κοντά στο λιμάνι 225 ήταν σαν να εύχεται στους ναυτικούς να έχουν καλό ταξίδι

.

ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΑΟΥ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΚΑΤΟΙΚΟΥΣ ΤΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ 226

Η Αίνος ήταν η πρώτη γειτονική πόλη που τροφοδότησε πληθυσμιακά την νέα πόλη του Δεδέαγατς, αφού οι περισσότεροι κάτοικοι της Αίνου επανεγκαταστάθηκαν εκεί. Οι σύγχρονοι Αλεξανδρουπολίτες λοιπόν, πολλοί από τους οποίους κατάγονται από την Αίνο επί δημάρχου Γιοφτσίδη   έκτισαν στην άκρη του δικού τους λιμανιού μια πανομοιότυπη εκκλησία για να τιμούν ως θαλασσινή πόλη τον άγιο Εύπλου και να κρατούν ζωντανό στη μνήμη τους το παρελθόν της ένδοξης πόλης της Αίνου.

 ΚΟΙΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΕ ΤΟ ΕΚΚΛΗΣΑΚΙ ΤΗΣ «ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΚΑΤΕΥΟΔΩΤΡΑΣ»  ΣΤΗ ΣΚΙΑΘΟ 227

Ο ναός της Παναγίας της Κατευοδώτρας στη Σκιάθο, στο διήγημα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, «Το αγνάντεμα», παρουσιάζει κοινά στοιχεία με τον ναό του Αγίου Εύπλου στην Αίνο. Μία ομοιότητα που εντοπίζουμε ανάμεσα σε αυτά τα δύο εκκλησάκια είναι στο όνομα του αγίου και στο προσωνύμιο της Παναγίας,  καθώς και τα δύο έχουν σχέση με το ασφαλές ταξίδι και τον αποχαιρετισμό: «Εύπλους» σημαίνει καλό θαλασσινό ταξίδι (εὖ + πλοῦς)  και «Κατευοδώτρα» είναι αυτή που εύχεται σε κάποιον που φεύγει «Καλό ταξίδι» (κατά + εὖ + ὁδός).  Ακόμα παρατηρούμε ότι οι γυναίκες των ναυτικών ανέβαιναν στο εκκλησάκι της Παναγιάς της Κατευοδώτρας, το οποίο «έβλεπε» στο λιμάνι, για να προσευχηθούν και να ξεπροβοδίσουν τους αγαπημένους τους ναυτικούς με ευχές αγναντεύοντας τη θάλασσα. Αντίστοιχα, οι Αινίτες έπαιρναν την ευλογία του αγίου για καλό θαλασσινό ταξίδι προς τιμήν του οποίου είχαν χτίσει το ναό, που βρισκόταν πάνω στο λιμάνι της πόλης. 228

*** Η αρίθμηση αντιστοιχεί στις διαφάνειες της Προβολής Παρουσίασης που είναι ανηρτημένη στον ακόλουθο σύνδεσμο: 

http://www.slideshare.net/MZaxou/ss-63219230

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2013-2014

ΚΕΙΜΕΝΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ  ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

1 Το Πολιτιστικό Πρόγραμμα με τίτλο « Η ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ» υλοποιήθηκε κατά το τρέχον σχολικό έτος 2013-2104 με τη συμμετοχή των εκπαιδευτικών κας Ζάχου Μάρθας και κου Περράκη Ιωάννη καθώς και 58 μαθητών της Β΄ και Γ΄ τάξης του σχολείου μας. 

Στόχος του Προγράμματος ήταν η μελέτη του πολεοδομικού ιστού και των κυριότερων μνημείων της βυζαντινής και οθωμανικής Κωνσταντινούπολης. 

2,3 Οι μαθητές χωρίστηκαν σε δύο μεγάλες ομάδες για τη μελέτη της βυζαντινής και της οθωμανικής τοπογραφίας αντίστοιχα.4 Μετά από βιβλιογραφική και διαδικτυακή έρευνα και μελέτη, αναζήτηση και χρήση οπτικοακουστικού υλικού και αφού χωρίστηκαν σε μικρότερες ομάδες, [οι μαθητές] συνέγραψαν πρωτότυπα κείμενα με στόχο την ανάδειξη των τοπογραφικών στοιχείων της Κωνσταντινούπολης. Ακόμα ασχολήθηκαν με τη συγκριτική μελέτη του ιστορικού παρελθόντος της Πόλης σε σχέση  με το παρόν μέσα από φωτογραφικό υλικό. 

Όλη αυτή η προσπάθεια επισφραγίστηκε από ένα τετραήμερο εκπαιδευτικό ταξίδι στην Κωνσταντινούπολη, κοινό για τους μαθητές και τους εκπαιδευτικούς που συμμετείχαν και στα δύο μέρη του Προγράμματος ( 10- 14 Απριλίου 2014 ).

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ από τις « ΙΣΤΟΡΙΕΣ» που έγραψαν οι μαθητές

5 ΙΣΤΟΡΙΑ 1η «ΜΙΑ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΟ FORUM TOY ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ.  Ο ΚΙΟΝΑΣ ΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΔΙΗΓΕΙΤΑΙ…»

Η  Ζωή, μια Ελληνίδα αρχαιολόγος, κάνει ένα διδακτορικό στη βυζαντινή τοπογραφία και πρέπει να ταξιδέψει στην Κωνσταντινούπολη για να μελετήσει τα μνημεία της και κυρίως τον κίονα του Κωνσταντίνου. Είναι η πρώτη φορά που επισκέπτεται την ιστορική Πόλη και η ανυπομονησία της είναι μεγάλη. Αφού φθάσει στην τουρκική πια μεγαλούπολη η αρχαιολόγος πηγαίνει στην περίφημη πλατεία (φόρουμ) του Κωνσταντίνου της βυζαντινής Μέσης Οδού, κοντά στα σημερινά λουτρά Τσεμπερλίτας, όπου βρίσκεται ο κίονας. Τον περιεργάζεται και τον θαυμάζει  βγάζοντας  αμέτρητες φωτογραφίες. Στο νου της έρχονται όσα έχει διαβάσει γι’αυτό το ιστορικό μνημείο και συγκινείται βαθιά που επιτέλους βρίσκεται σε απόσταση αναπνοής απ’αυτό. Από την αναπόληση την βγάζουν ξαφνικά οι φωνές ενός τουρίστα:

-Φύγετε όλοι η κολόνα θα πέσει! Έπρεπε να την είχαν ήδη κατεδαφίσει!

Η Ζωή ,όπως και οι υπόλοιποι παρευρισκόμενοι, απομακρύνεται απ’τον κίονα ο οποίος έχει γείρει προς τα δεξιά! Δε μπορεί να πιστέψει ότι ο ιστορικός κίονας που μετρούσε πάνω από 1500 χρόνια ζωής σε λίγα δευτερόλεπτα θα χανόταν! Τότε ακούγεται μια φωνή:

-Μη φοβάστε! Απλά γύρισα λίγο προς τα δεξιά για να δω πώς βγήκα στις φωτογραφίες της κοπελίτσας ! Κάποιες είναι πολύ πετυχημένες!

Ήταν ο κίονας, ο οποίος έσπευσε να καθησυχάσει τους «θαυμαστές» του. Δε σταμάτησε όμως εκεί, άρχισε να διηγείται την ιστορία του.....

 «Α,και δε μου άρεσε καθόλου αυτό που άκουσα! Μάλλον δε ξέρετε την ιστορία μου γι’ αυτό πιστεύετε ότι έπρεπε να  έχω κατεδαφιστεί! 6  Εγώ «γεννήθηκα» το 330, είμαι δηλαδή 1684 ετών και είμαι κατασκευασμένος από τον πορφυρίτη της Ηλιουπόλεως της Αιγύπτου. Στην κορυφή μου υπήρχε ένα γιγάντιο κιονόκρανο, και επάνω του το επίχρυσο άγαλμα του Κωνσταντίνου κρατώντας ένα σταυρό στο αριστερό χέρι και ένα δόρυ στο δεξί, σαν τον Απόλλωνα. Όταν ο Μέγας Κωνσταντίνος μετέφερε την πρωτεύουσα της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας απ’ τη Ρώμη στο Βυζάντιο, δημιούργησε πολλά νέα κτίσματα. Ένα από αυτά ήμουν εγώ! Κάποτε με την κορμοστασιά των 35 μέτρων μου, δέσποζα στο εξωτερικό φόρουμ του Κωνσταντίνου ,όμως σήμερα βρίσκομαι κοντά στον τάφο του σουλτάνου Μαχμούτ Β΄. Αποτελώ το μόνο κατάλοιπο του Forum. Τώρα έχω γεράσει και απ’όλα αυτά που έχουν δει τα μάτια μου και έχω υποστεί έχω γίνει κοντός και άσχημος.  Μοιάζω με μια βάση από λιθοδομή.7 Στα νιάτα μου στήριζα μια ψηλόλιγνη κολόνα από έξι τύμπανα πορφυρίτη που χωρίζονταν με μεταλλικούς δακτυλίους και στην κορυφή μου υπήρχαν δέκα πέτρινοι σπόνδυλοι με ένα κομμάτι μάρμαρο από πάνω. Για να μην αναφερθώ στο ότι κάποτε στήριζα το άγαλμα του Κωνσταντίνου και το κιονόκρανο που δυστυχώς κατέπεσαν κατά την διάρκεια μιας καταιγίδας το 1106, σκοτώνοντας πολλούς άτυχους περαστικούς. Φαντάζομαι ξέρετε την παράδοση ότι η Κωνσταντινούπολη χτίστηκε πάνω σε επτά λόφους. Εγώ ήμουν στο ψηλότερο σημείο του δεύτερου λόφου. Από εκεί έβλεπα τα πάντα. Όλα τα ιστορικά γεγονότα της Πόλης διαδραματίστηκαν, σχεδόν, μπροστά στα μάτια μου αφού ακόμα και οι Βυζαντινοί αυτοκράτορες προσεύχονταν μπροστά μου, όταν επέστρεφαν θριαμβευτικά από τις νικηφόρες εκστρατείες και εδώ ανακοινώνονταν στο πλήθος τα αποτελέσματα των μαχών. Το 416 οι δέκα πέτρινοι σπόνδυλοί μου ενισχύθηκαν με μεταλλικούς δακτυλίους που τους ανανέωσε ο σουλτάνος Μουσταφά Γ’ και έτσι από τότε είμαι γνωστός στα τούρκικα ως Τσεμπερλίτας,  δηλαδή η στήλη των δακτυλίων. Μετά την πρόσφατη ανακαίνισή μου, διακρίνεται καλύτερα το χρώμα των επτά διαζωμάτων από πορφυρίτη πάνω στο βάθρο. Επίσης, φανταστικά κειμήλια έχουν βρεθεί στη βάση μου , η οποία έχει ενισχυθεί με πέτρα! 

8 Λογικά θα έχετε ακούσει για την περίφημη στάση του Νίκα. Εγώ δεν έχω απλά ακούσει,την έζησα από πρώτο χέρι. Ήταν Γενάρης του 532, όταν άκουσα φωνές απ’ τον Ιππόδρομο. Αρχικά σκέφθηκα ότι θα ήταν οι Πράσινοι και οι Βένετοι με τα συνθήματά τους, (σε κάθε αγώνα στον Ιππόδρομο γίνονταν φασαρίες απ’τους φανατισμένους οπαδούς) όμως αργότερα κατάλαβα πως κάτι σοβαρότερο συνέβαινε. Ειδικά, όταν είδα τρομαγμένο κόσμο να έρχεται απ’τη Μέση Οδό πανικοβλήθηκα. Φώναζαν ότι ο λαμπρότατος αυτοκράτορας Ιουστινιανός μετά τις τόσες ευεργεσίες για την πόλη, κατέπνιξε στο αίμα μια εξέγερση των οπαδών του Ιπποδρόμου. Σκοτώθηκαν χιλιάδες άνθρωποι! Δεν πίστευα στα αυτιά μου! Όμως ήταν γεγονός. Με την προτροπή της γυναίκας του, της Θεοδώρας, ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός δεν εγκατέλειψε την Πόλη, άλλα έμεινε αποφασισμένος να καταπνίξει την εξέγερση. Βέβαια κάθε αυτοκράτορας ,και κάθε άνθρωπος δηλαδή, έχει θετικά και αρνητικά. Έτσι και ο Ιουστινιανός παρά τα γεγονότα του 532 αποδείχθηκε ένας απ’τους πιο χαρισματικούς αυτοκράτορες της Κωνσταντινούπολης. Λίγο καιρό αργότερα έδωσε εντολή να χτιστεί ένα απ’τα σπουδαιότερα αρχιτεκτονικά οικοδομήματα όλων των εποχών, η Αγία Σοφία. Άκουγα και συνεχίζω ακόμα και σήμερα να ακούω τον κόσμο που περνάει από μπροστά μου, διασχίζοντας τη Μέση οδό, να μιλάει για τον εκπληκτικό αυτό ναό και να είναι εκστασιασμένος από τη μεγαλοπρέπειά του, όμως ποτέ δεν κατάφερα να τον δω γιατί βρίσκεται πιο μακριά, κοντά στον Ιππόδρομο και εγώ είμαι κολλημένος εδώ !

 … Μπορώ να σας πω και μια άλλη ιστορία. Για μια μέρα που ένιωσα περήφανος για αυτό που ήμουν. Όχι μόνο που ήμουν ο πιο εντυπωσιακός κίονας της Πόλης ,αλλά και επειδή ήμουν Βυζαντινός....

Ήταν μια ηλιόλουστη μέρα, δε θυμάμαι πόσα ακριβώς χρόνια έχουν περάσει από τότε, πάνω από 1000 , νομίζω. Όλοι οι άνθρωποι γύρω μου έκαναν τις καθημερινές δουλειές τους και πηγαινοέρχονταν βιαστικοί . Κάποια στιγμή άκουσα κάποιον που ερχόταν απ’το βάθος της Μέσης οδού να φωνάζει: 

-«Κάνετε όλοι στην άκρη! Έρχονται οι απεσταλμένοι του ηγεμόνα  Βλαδίμηρου απ’τη μακρινή ηγεμονία του Κιέβου ! » 

Λίγο αργότερα είδα το συνοδό των απεσταλμένων. Ένας από αυτούς που πουλούσαν την πραμάτεια τους τον ρώτησε:

-«Κωνσταντή! Έλα να μας πεις τα νέα. Τι έγινε;

-«Όλα τέλεια! Έμειναν έκθαμβοι και οι τέσσερεις απεσταλμένοι του ηγεμόνα του Κιέβου. 9 Αφού ένας απ’αυτούς, που μιλάει τη γλώσσα μας είπε, αφού παρακολούθησαν τη λειτουργία στη Μεγάλη Εκκλησία: «Δεν ξέραμε εάν βρισκόμαστε στη γη ή στον ουρανό. Δεν ξέρουμε πώς να το περιγράψουμε με λόγια. Οι άλλες θρησκείες δεν είχαν τίποτα το ιδιαίτερο όμως ο χριστιανισμός είναι κάτι μοναδικό». Σίγουρα θα μεταφέρουν τα καλύτερα! Τους ξεναγήσαμε 10 και στον Ιππόδρομο,11 στον κίονα του Ιουστινιανού και στη Βασιλική Κινστέρνα. Τώρα γευματίζουν στο παλάτι. Απ’ότι είδα ο αυτοκράτορας ήταν πολύ χαρούμενος»

Τέλος η Ζωή ,που ήταν ακόμα μαγεμένη απ’τις διηγήσεις του κίονα, ρώτησε:

-Πες μας και για την είσοδο των Οθωμανών στην Πόλη! Αν και είναι πολύ στενόχωρο γεγονός, με αυτό ολοκληρώνεται όλη την ιστορία της Βυζαντινής Κωνσταντινούπολης.

Ο κίονας συμφώνησε και άρχισε να διηγείται όσα θυμόταν από τις τελευταίες μέρες της βυζαντινής Πόλης...

      «Όλα ξεκίνησαν μια ανοιξιάτικη ηλιόλουστη μέρα, όμως παντού απλωνόταν ένας φόβος! Τον έβλεπες στα μάτια των ανθρώπων που περνούσαν, τον μύριζες στον αέρα. Ξαφνικά,  ένα πλήθος  άρχισε να τρέχει πανικόβλητο. Δεν ήταν ξεκάθαρο τι είχε συμβεί, απλά και μόνο από την έκφραση των προσώπων  ήταν ολοφάνερο ότι κάτι σοβαρό επρόκειτο να ακολουθήσει. Πολύ σύντομα ακούστηκε μια κραυγή, η οποία μου έλυσε την απορία. Ένας περαστικός φώναξε τρομαγμένος ότι οι Οθωμανοί έκαναν την τελική εισβολή και ο βυζαντινός στρατός δε μπόρεσε να τους αντιμετωπίσει .Ο Μωάμεθ με το σφοδρό βομβαρδισμό που έκανε στα Θεοδοσιανά τείχη προκάλεσε ρήγματα και η είσοδος του Οθωμανικού στρατού ήταν πια πολύ εύκολη. ‘’Εάλω η πόλις’ ,φώναζε ο κόσμος. Ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος, ο τελευταίος Βυζαντινός αυτοκράτορας, πολέμησε γενναία όμως διέθετε ελάχιστες δυνάμεις, ενώ αντίθετα οι Οθωμανοί είχαν υπεροχή σε στρατιώτες αλλά και σε όπλα. Σφαγές και λεηλασίες φόβιζαν τους πολίτες που έκαναν ό,τι μπορούσαν, ώστε να ξεφύγουν. Στα πρόσωπά τους μπορούσες να διακρίνεις το φόβο, καθώς και την απελπισία τους, αφού είχαν μείνει αβοήθητοι από τα άλλα χριστιανικά κράτη σε ένα άνισο και δύσκολο αγώνα που όμως εκείνοι δεν τον εγκατέλειψαν  αγωνιζόμενοι ηρωικά. 

12 ΙΣΤΟΡΙΑ 2η « Η ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ»

Φεβρουάριος 635, Μια ξενάγηση…

    Βρισκόμαστε έξω από την Πύλη του Χαρισίου και τα τεράστια τείχη που έχτισε ο αυτοκράτορας Θεοδόσιος, τα οποία εδώ και δύο αιώνες προστατεύουν την Πόλη από τους εχθρούς της. Τα τείχη αυτά έχουν μήκος γύρω στα 5.500 μέτρα. Είναι χτισμένα με ένα πολυσύνθετο τρόπο ως μια διπλή οχυρωματική γραμμή και έτσι οι εχθροί συναντούν πρώτα μια αμυντική τάφρο και ύστερα το έξω τείχος, ενώ, εάν περάσουν το πρώτο, συναντούν το μεγαλύτερο έσω.13 Η τάφρος έχει βάθος 10 μέτρα και πλάτος 21 μέτρα . Κατά μήκος του χερσαίου τείχους υπάρχουν 10 πύλες, εναλλάξ μια πολιτική και μια στρατιωτική, ενώ υπάρχει και μια επίσημη για την είσοδο του αυτοκράτορα. Αυτή η πύλη είναι η Χρυσή Πύλη, η πιο περίλαμπρη από όλες.

 Αφού λοιπόν μπήκαμε στην Πόλη μέσω της Πύλης του Χαρισίου βρισκόμαστε στην Μέση οδό. Μετά από αρκετή ώρα περπατήματος και αφού περάσαμε από τα τείχη του Κωνσταντίνου, για τα οποία θα σας μιλήσω κάποια άλλη φορά, φτάνουμε 14 στους Αγίους Αποστόλους το ναό που εδώ και  χρόνια είναι το μαυσωλείο τον αυτοκρατόρων . Είναι σταυροειδής βασιλική, με πέντε τρούλους: ένας σε κάθε βραχίονα του σταυρού και ένας στο κέντρο, στο σημείο τομής των βραχιόνων. Συνεχίζοντας το δρόμο μας 15  φτάνουμε στον Αγωγό του Ουάλη του οποίου οι κατασκευή ξεκίνησε επί αυτοκράτορα Κωνσταντίνου και περατώθηκε επί αυτοκράτορα Ουάλη , μέρος της  μεγάλης υδραγωγικής εγκαταστάσης για την τροφοδοσία της  πόλης με νερό.  

 16 Επιτέλους όμως φτάσαμε στην Αγία Σοφία το πιο λαμπρό χτίσμα της Πόλης και το κέντρο βάρους της περιήγησής μας. Το παρόν κτίσμα ανεγέρθηκε επί βασιλείας του Ιουστινιανού  από τους μηχανικούς Ανθέμιο από τις Τράλλεις και Ισίδωρο από τη Μίλητο. Πριν από την Αγία Σοφία   είχαν χτιστεί παλαιότερα στο ίδιο σημείο δύο ακόμα ναοί που καταστράφηκαν από πυρκαγιά. Το οικοδόμημα ακολουθεί τον αρχιτεκτονικό ρυθμό της τρουλαίας βασιλικής και συνδυάζει στοιχεία της πρώιμης ναοδομίας, σε πολύ μεγάλη κλίμακα. Τέσσερις τεράστιοι πεσσοί,  που απέχουν μεταξύ τους ο ένας από τον άλλο 30 μ., στηρίζουν τα τέσσερα μεγάλα τόξα πάνω στα οποία εδράζεται ο τρούλος, με διάμετρο 31 μέτρα.17  Ο τρούλος δίνει την εντύπωση ότι αιωρείται εξαιτίας των παραθύρων που βρίσκονται γύρω στη βάση του. Γενικά ο ναός είναι ορθογώνιο οικοδόμημα  κτισμένο με κατεύθυνση ΝΑ. Περιβάλλεται από δύο αυλές την βόρεια, στην οποία βρισκόμαστε και την δυτική καλούμενη και αίθριο.  Εσωτερικά, όπως βλέπετε, ο ναός διαιρείται από δύο κιονοστοιχίες σε τρία κλίτη. Ολόκληρος  κατακλύζεται από το φως, ενώ όλη κατασκευή δίνει πραγματικά την εντύπωση μιας αρμονίας φωτός και αρχιτεκτονικής.

18 ΙΣΤΟΡΙΑ 3η «ΟΙ ΘΡΙΑΜΒΟΙ ΤΩΝ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΩΝ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ»

Ο γιος του Ηράκλειου, Κωνσταντίνος, γύρω στα 16, περιμένει με ανυπομονησία τον ερχομό του πατέρα του στην πρωτεύουσα. Αυτός με τον Πατριάρχη Σέργιο, τον κλήρο, και το λαό θα τον υποδεχτούν στη Χρυσή Πύλη τη θριαμβική είσοδο του μεσαιωνικού Βυζαντίου που βρίσκεται στο «Κάστρο με τους Επτά Πύργους» στο νότιο τμήμα των Θεοδοσιανών τειχών. Από εκεί μαζί με τον αυτοκράτορα , νικητή των Περσών που ανέκτησε τον Τίμιο Σταυρό, θα περπατήσουν 19 στη Μέση Οδό μέχρι τον Ιππόδρομο όπου θα τον δοξάσει όλος ο κόσμος της πρωτεύουσας. 

Για να φτάσουν στη Χρυσή Πύλη διασχίζουν τη θάλασσα του Μαρμαρά και φτάνουν στο λιμάνι του Θεοδοσίου. Ο πατριάρχης Σέργιος πληροφορεί το νεαρό Κωνσταντίνο: 20

«Αυτή είναι η επίσημη Πύλη για την είσοδο του αυτοκράτορα, η πιο περίλαμπρη από όλες. Από εδώ μπαίνουν στην πόλη οι αυτοκρατορικές πομπές κατά την ανακήρυξη των νέων αυτοκρατόρων ή όταν γιορτάζουμε κάποια επιτυχημένη εκστρατεία, όπως τώρα!! Όπως βλέπεις είναι διακοσμημένη με γλυπτά, ένα άγαλμα της Νίκης, τέσσερις χάλκινους ελέφαντες και μια εικόνα του αυτοκράτορα Θεοδοσίου του Β΄. Θαύμασε τα τρία τόξα από τα οποία αποτελείται, αλλά και το μεγαλύτερο στο κέντρο που πλαισιώνεται από δύο μικρότερες επίχρυσες πύλες με ελεγχόμενη κίνηση μέσα και έξω από την πόλη…!

21 ΙΣΤΟΡΙΑ 4η «Η ΜΟΝΗ ΣΤΟΥΔΙΟΥ. ΤΟ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑΣ»

Οι τρεις μοναχοί από το Μυστρά Πορφύριος, Ισίδωρος και Αντώνιος αποβιβάστηκαν την άνοιξη του 740 μ.Χ στο λιμάνι του Θεοδοσίου. Όνειρό τους ήταν να επισκεφτούν τη Βασιλεύουσα και επιθυμούσαν κυρίως να γνωρίσουν το έργο των καλλιγράφων της Μονής Στουδίου. Ο πρωτοκαλλιγράφος Αρσένιος τους υποδέχτηκε εγκάρδια και κίνησαν για το μοναστήρι. Το πλήθος των εμπόρων μαρτυρούσε τη μεγάλη εμπορική κίνηση και τον πλούτο της πόλης. Προσκύνησαν στην εκκλησία του Αγίου Αιμιλιανού και συνέχισαν την πορεία τους προς την αγορά του Αρκαδίου.22 Εκεί εντυπωσιάστηκαν από τον Κίονα του Αρκαδίου ιδιαίτερα από τη διακόσμηση του κορμού, χαμηλό ανάγλυφο σε σπειροειδή διάταξη που απεικόνιζε αυτοκρατορικούς θριάμβους επί των βαρβάρων αλλά και την εσωτερική κλίμακα που οδηγούσε στην κορυφή. Συνέχισαν την πορεία τους προς την εκκλησία του Αγίου Μωκίου. Ο μοναχός Πορφύριος θυμόταν ότι ο Άγιος αυτός αποτελούσε προστάτη του Βυζαντίου και ότι ο Μέγας Κωνσταντίνος ανέγειρε προς τιμήν του μεγαλοπρεπή ναό. Αντίκρυ από το ιερό υπήρχε μια μεγάλη ανοιχτή κινστέρνα που έφερε το όνομα του Αγίου. Ο μοναχός Αντώνιος θέλησε να την επισκεφτούν. Τους καλωσόρισαν έξι μαρμάρινες κολόνες που πλαισίωναν την είσοδο της δεξαμενής. Ήταν η μεγαλύτερη ανοιχτή κινστέρνα της Κωνσταντινούπολης με μεγάλο βάθος και παχιά τοιχώματα.  Οι μοναχοί εντυπωσιάστηκαν  για άλλη μια φορά από το θαύμα της βυζαντινής αρχιτεκτονικής…23 Τέλος ο μοναχός Αρσένιος τους ξενάγησε στον προαύλειο χώρο της Μονής Στουδίου. Προχώρησαν στο μεσαίο κλίτος του Ιερού Ναού του Ιωάννη του Προδρόμου. Θαύμασαν την πανέμορφη πύλη που αποτελείτο από τέσσερις κίονες κορινθιακού ρυθμού που υποστήριζαν έναν περίτεχνο θριγγό με ανάγλυφο επιστύλιο , γείσο και στεφάνη. Ο μοναχός Αντώνιος εξεπλάγη από το πέτρωμα των κιόνων των  δύο στοών που διαχώριζαν το κεντρικό κλίτος από το ιερό : είχαν κατασκευαστεί έχοντας μια πρασινωπή παραλλαγή του πετρώματος σερπεντίνη…Ο μοναχός Ισίδωρος διέκρινε στο βάθος μια μονή ημικυκλική κόγχη όπου υπήρχε το σύθρονο , ενώ η Αγία Τράπεζα βρισκόταν μπροστά από τις σειρές των καθισμάτων…

 24 ΙΣΤΟΡΙΑ 5η : «ΣΤΑ ΠΑΛΑΤΙΑ ΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΥΟΥΣΑΣ»

 Ως Ρώσος πρεσβευτής είμαι υπεύθυνος για τις διαπραγματεύσεις ανάμεσα στην Ρωσία και στο Βυζάντιο.

 Ένα πρωινό του 1193μ.Χ στην Πόλη με συνάντησε ένας απεσταλμένος του αυτοκράτορα ο οποίος θα με πήγαινε στο νέο παλάτι, των Βλαχερνών, με την πανοραμική θέα!

 Αφού ξεκουραστήκαμε λίγο , ξεκινήσαμε. Στο δρόμο άρχισα να αναπολώ στιγμές από το προηγούμενο ταξίδι μου στο Βυζάντιο. Τότε είχα επισκεφτεί το Μέγα Παλάτιον, το οποίο ήτανε  το πιο ωραίο και το πιο γνωστό , πριν φτιαχτεί αυτό των Βλαχερνών και μεταφερθεί εκεί ο αυτοκράτορας. Τι να πρωτομνημονεύσει κανείς; Τη Χάλκη, τη 25 Μαγναύρα, 26 τη Δάφνη, 27 το Ιερόν Παλάτιον ή 28 το Παλάτι του Βουκολέοντος;

Θυμήθηκα την στιγμή που είδα την μεγάλη 29 Χαλκή Πύλη μπροστά στα μάτια μου. Πάνω της είχε ένα χρυσό ψηφιδωτό με την εικόνα του Χριστού.  Είχα προσέξει πως η πόρτα ήτανε μπρούτζινη και μεγάλη. Εκτός από το ψηφιδωτό του Χριστού είχε και άλλα που ήτανε και εκείνα εξίσου περίτεχνα.  Από  μία μεγάλη εσωτερική αυλή  μέσω μιας   στοάς είχα φτάσει στο ανάκτορο της Δάφνης.  Όλοι οι χώροι ενώνονταν μεταξύ τους με στοές. Όπως και το ανάκτορο της Μαγναύρας ενωνόταν με αυτό της Δάφνης. Πόσο με είχε εντυπωσιάσει  ο αυτοκρατορικός θρόνος που υπήρχε πάνω σε μία εξέδρα… είχε πάνω του τοποθετημένα χρυσά πουλιά που έκαναν το βλέμμα σου να στραφεί αμέσως εκεί

30 Φτάσαμε στο παλάτι των Βλαχερνών!! Τι κομψό που είναι και σε ποια καταπληκτική θέση έχει κτιστεί!! Από τη μια μεριά ο Κεράτιος, από την άλλη τα χερσαία τείχη…

Στο εσωτερικό δεσπόζει μια τεράστια εσωτερική αυλή, μεγαλύτερη από αυτή  του Ιερού Παλατίου… Η διακόσμησή του λεπτοδουλεμένη. Κυριαρχεί το χρυσαφί και τα μαρμάρινα στρωμένα με μαεστρία από τους τεχνίτες δάπεδα!!! Εκπληκτικό!!

31 ΙΣΤΟΡΙΑ 6η: «Η ΛΕΗΛΑΣΙΑ ΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΥΟΥΣΑΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΣΤΑΥΡΟΦΟΡΟΥΣ»

Από το ημερολόγιο εκστρατείας του Φραγκίσκου Γοδοφρέδου.

12 Απριλίου 1204, Κωνσταντινούπολη

Η υπομονή μας εξαντλήθηκε. Ο Δόγης της Βενετίας Ερρίκος Δάνδολος μάς έδωσε διαταγή να επιτεθούμε. Σκαρφαλώσαμε στα παραθαλάσσια τείχη  του Βοσπόρου. Πολεμήσαμε μέχρι που καταλάβαμε δυο πύργους και ανοίξαμε τρεις πύλες. Αρχίσαμε να εισχωρούμε μέσα στην Πόλη χωρίς ιδιαίτερη αντίσταση. Αυτή τη φορά δεν είχαμε έλεος. Μπήκαμε μέσα στην Αγία Σοφία και δεν αφήσαμε τίποτα που να είχε αξία.  Επιχρυσωμένες εικόνες, χρυσά σκεύη  αλλά και πολύτιμα αντικείμενα, τα πήραμε όλα. Όσες εκκλησίες συναντήσαμε ρημάχτηκαν…  Αμέσως μετά την Αγία Σοφία ακολούθησε 32 η Αγία Ειρήνη. Συνεχίσαμε να προχωράμε προς το εσωτερικό της Πόλης. Ο αυτοκράτορας και οι ευγενείς εγκατέλειψαν την Πόλη απ` τα χερσαία τείχη. Μπαίναμε σε σπίτια , παίρναμε τα πάντα. 33 Παντού γύρω μου έβλεπα καπνό, ουρλιαχτά , λεηλασίες. Ακολουθήσαμε όλη την οδό των θριάμβων μέχρι την Χρυσή Πύλη , καταστρέφοντας  τα πάντα στο πέρασμα μας. Προσπερνώντας όλους τους κίονες τον αυτοκρατόρων,  κατευθυνθήκαμε προς τη Μονή Στουδίου  34 και τα παραθαλάσσια τείχη της Προποντίδας. Οι Ρωμαίοι τρέχουν για τις ζωές τους παίρνοντας ό,τι πολύτιμο είχαν. Σαν άγρια λιοντάρια τρέχαμε στους δρόμους της πόλης…

 Κατευθυνόμενοι προς τις Βλαχέρνες και το αυτοκρατορικό παλάτι, συναντήσαμε ισχυρή αντίσταση. Οι αντίπαλοι στρατιώτες ήταν αποφασισμένοι να πεθάνουν πάρα να μας αφήσουν να κατακτήσουμε την πρωτεύουσα τους. Βαριά οπλισμένοι αυτοκρατορικοί στρατιώτες σχημάτισαν τοίχο μπροστά απ'την είσοδο του παλατιού.  Μπήκαμε σε αυτό και αρχίσαμε να παίρνουμε τα πάντα: κειμήλια, ασημικά και χάλκινα σκεύη που σε αφθονία βρήκαμε. Ύστερα από 2 ημερών λεηλασία  η Βασιλεύουσα βρισκόταν στην κατοχή μας.

16 Οκτωβρίου 1204, Κωνσταντινούπολη

Ο επικεφαλής της σταυροφορίας Ερρίκος Δάνδολος έγινε αρχηγός της Λατινικής Αυτοκρατορίας που δημιουργήσαμε. Η σταυροφορία μας τερματίστηκε και μας μοιράστηκαν τα λάφυρα. Μας επιτράπηκε να κατοικήσουμε όσοι θέλαμε στις άδειες πλέον οικίες της Πόλης. Εγώ εγκαταστάθηκα μόνιμα σε ένα μεγάλο σπίτι στο εσωτερικό, δίπλα στο λιμάνι του Βοσπόρου με θέα στην Αγία Σοφία…

35 ΙΣΤΟΡΙΑ 7η : «ΑΠΟ ΤΗ ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΓΑΛΑΤΑ ΣΤΟΝ ΠΥΡΓΟ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΚΑΙ ΣΤΑ ΓΕΝΟΒΕΖΙΚΑ ΤΕΙΧΗ»

«Παππού, θα μας πεις μια ιστορία για να κοιμηθούμε ; » , λένε η Ιφέτ και ο Κισμέτ στον παππού τους Μεχμέτ που τους έβαζε ένα βράδυ για ύπνο.

Ο παππούς Μεχμέτ έκλεισε τα μάτια του κι άρχισε τη διήγηση…

«Κατ` αρχάς, αγαπημένα μου εγγονάκια, θα σας μιλήσω για τη Γέφυρα του Γαλατά. Μια μέρα εκεί που περιπλανιόμουν στην Κωνσταντινούπολη θαυμάζοντας την ομορφιά αυτής της υπέροχης πόλης, έφτασα στη Γέφυρα και πραγματικά έμεινα άφωνος! Κάθισα να ξαποστάσω και καθώς το βλέμμα μου περιπλανιόταν στο εντυπωσιακό αυτό δημιούργημα αναρωτιόμουν για το μήκος του». 

Ξαφνικά μια φωνή μου απαντάει: «Έχω μήκος 490μ και πλάτος 42μ» 

Κοίταξα γύρω μου προσπαθώντας να καταλάβω από πού προερχόταν η φωνή και διαπίστωσα ότι ήταν η Γέφυρα η οποία άρχισε να μου περιγράφει τον εαυτό της.

36 « Η ιστορία μου αρχίζει από πολύ παλιά, από την εποχή του Ιουστινιανού. Εγώ είμαι η πιο σύγχρονη από τις προηγούμενες τέσσερις που βρίσκονταν στη θέση μου. Διασκελίζω το στενό κόλπο που βλέπεις ο οποίος χωρίζει τις δυο παλιότερες γειτονιές της Κωνσταντινούπολης. Παρατήρησε τα σπίτια των δύο αυτών τμημάτων της πόλης, μοιάζουν με απλωμένα φτερά ενός μικρού πουλιού με ισχνό κορμί κι εγώ είμαι αυτό το μικρό κορμί ανάμεσα σ` εκείνα τα δύο τεράστια φτερά. Εκτός από τις γειτονιές διαχωρίζω και τα δύο πνεύματα μέσα σε τούτη την πόλη. Η νότια πλευρά: η ανατολίτικη και συντηρητική. Η βόρεια πλευρά με τις αιωνόβιες πρεσβείες και τα παλάτια των εμπόρων, διαποτισμένη από τη νοοτροπία της Δύσης και την ελαφρότητα της σύγχρονης ζωής. Όμως δε θα μπορούσα να μη σου συστήσω τον καλύτερό μου φίλο 37…Είναι ένα αξιοθαύμαστο, μεσαιωνικό , πέτρινο κτίσμα σε σχήμα κυλίνδρου που θεωρείται σήμα κατατεθέν ολόκληρου του Γαλατά : ο περίφημος πύργος του Χριστού, όπως τον αποκαλούσαν οι Γενοβέζοι που κατοικούσαν στο Γαλατά από τον 12ο αιώνα. Αφού απέσπασαν το δικαίωμα να παραμείνουν σ` αυτή την περιοχή από τον τότε αυτοκράτορα Μιχαήλ τον Η΄ τον Παλαιολόγο, περιέβαλαν την περιοχή με τείχη και επειδή ο Γαλατάς αναδείχθηκε σε κεντρικό λιμάνι μεταφοράς εμπορευμάτων σύντομα επέκτειναν την οχύρωση.  Το 1349 έχτισαν τον περίφημο  πύργο το βορειότερο παρατηρητήριο και πιο σημαντικό αμυντικό κτίσμα της οχύρωσης .  Μόνο στην πολιορκία από  τον Μωάμεθ μου τα χάλασε λίγο, γιατί έμεινε αμέτοχος ως προς την άμυνα της πόλης… Αλλά μπορεί να έπεσε «θύμα» των πολιτικών συσχετισμών μιας και η Δύση έμεινε απαθής στην πολιορκία της πόλης μας από τους Οθωμανούς!!!»

38 ΙΣΤΟΡΙΑ 8η : «ΣΤΑ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΤΟΠ ΚΑΠΙ»

 Ο Αζάντ , Αρμένιος έμπορος προσκεκλημένος του Μεγάλου Βεζίρη, πέρασε την επόμενη μέρα προετοιμαζόμενος για την επίσκεψή του στο ανάκτορο του Τοπ Καπί. Αγόρασε  και ένα επίσημο ένδυμα για να είναι πιο ευπαρουσίαστος.

 Καθώς ανέβαινε προς το ανάκτορο ακολουθώντας τον μεγάλο δρόμο δεν μπόρεσε παρά να παρατηρήσει πόσο υπέροχο φαινόταν το Μπλε Τζαμί εκείνο το όμορφο πρωινό. Δεν μπόρεσε επίσης παρά να προσέξει  πως μερικοί από τους φρουρούς και από τους περαστικούς τον κοιτούσαν με περιέργεια .Όταν έφτασε στη μεγάλη πύλη είδε το υπηρέτη να τον περιμένει υπομονετικά. Εκείνος τον χαιρέτησε και του έγνεψε να τον ακολουθήσει καθώς  περνούσε την Αυτοκρατορική Πύλη. Αρχικά ο Αζάντ  περνώντας από την Πύλη 39 πρόσεξε μια ωραία κρήνη την οποία ο υπηρέτης του υπέδειξε ως Κρήνη του Αχμέτ του Γ. ΄

Τον οδήγησε σε μια αυλή την οποία ονόμασε  Αυλή των Γενιτσάρων. Προχωρώντας πάνω σε ένα πλακόστρωτο μονοπάτι, έφτασαν στην Μεσαία Πύλη. Περνώντας από αυτή ο Αζάντ σάστισε. Ο χώρος, που απλωνόταν μπροστά του ήταν τεράστιος και πανέμορφος. Ο υπηρέτης τον πληροφόρησε 40 ότι αυτή η Αυλή λεγόταν Ντιβάν και ότι εκεί γίνονταν οι συσκέψεις του αυτοκρατορικού συμβουλίου. Μετά την αίθουσα του Θησαυροφυλακίου πέρασαν μπροστά από μία διακοσμημένη Πύλη την οποία ο Αζάντ αναγνώρισε 41 ως την Πύλη του Χαρεμιού. Κατευθύνθηκαν προς τρεις  Πύλες  και πέρασαν από τη μεσαία. Ο υπηρέτης του είπε ότι οι άλλες  δύο οδηγούσαν προς τις κουζίνες, ενώ αυτή που περνούσαν τότε κατέληγς στη συλλογή του παλατιού που περιελάμβανε τις Κινέζικες Πορσελάνες. Έπειτα προχώρησαν προς την βόρεια άκρη της αυλής όπου βρισκόταν η Μπαμπ-ους-Σααντέτ η οποία οδηγούσε στα ενδότερα του παλατιού. Στη συνέχεια βρέθηκαν σε μία τεράστια αίθουσα στο κέντρο της οποίας υπήρχε ένας μεγαλόπρεπος θρόνος. Διασχίζοντάς την ο Αζάντ δεν μπόρεσε παρά να μείνει έκπληκτος από την τόση πολλή λεπτομέρεια της διακόσμησης του δωματίου. Βγαίνοντας ρώτησε τον υπηρέτη:

-Πού είναι η Εξοχότητα του;

-Αυτή την στιγμή η Εξοχότητά του συνεδριάζει  με τους εκπρόσωπους των Γενιτσάρων

Συνεχίζοντας οι δυο τους κατευθύνθηκαν προς την βορειοδυτική πλευρά της αυλής και το περίπτερο του Ιερού Μανδύα , τη Συλλογή Ιερών Κειμηλίων όπου ο Αζάντ είχε την μοναδική ευκαιρία να προσκυνήσει τον Μανδύα του Προφήτη. Εν συνεχεία προχώρησαν στην Τέταρτη Αυλή όπου ο Αζάντ παρατήρησε ότι ήταν ως επί το πλείστον πεζούλες πάνω στις οποίες βρίσκονταν Περίπτερα .Στη μέση του κήπου υπήρχε ένα κτίσμα το οποίο ο υπηρέτης του εξήγησε ότι ονομαζόταν Μπασλαλά Κουλεσί ή αλλιώς  Πύργος του Αρχιδιδασκάλου . Επίσης προς τα δυτικά υπήρχε ένα άλλο περίπτερο το Σοφά Κιόσκι. Ύστερα ανέβηκαν από μια σειρά σκαλοπατιών σε μια μαρμαροστρωμένη ταράτσα όπου υπήρχε μια μαρμάρινη δεξαμενή με σιντριβάνι στη μέση.  Στο κιγκλίδωμα της αυλής προεξείχε ένα χαριτωμένο μπαλκονάκι σκεπασμένο με ένα θολωτό υπόστεγο από επιχρυσωμένο μπρούντζο. Αμέσως μετά συνέχισαν την ξενάγηση στα διαμερίσματα του μαύρου αρχι-ευνούχου, ο οποίος ήταν υπεύθυνος για το χαρέμι και ταυτόχρονα επόπτευε την πρωτοβάθμια εκπαίδευση των γιων του Σουλτάνου. Πίσω από τα διαμερίσματα αυτά βρισκόταν το Κουμλέ Καπισί που ήταν η κύρια πύλη που οδηγούσε κυρίως στο χαρέμι. Έπειτα περνώντας από το δωμάτιο του φύλακα ακολούθησαν ένα στενόμακρο διάδρομο που κατέληγε στην ανοιχτή Αυλή των Καριγελέρ.

Ακολούθησε το γεύμα με το Σουλτάνο…..

42 ΙΣΤΟΡΙΑ 9η : « Η ΡΩΞΕΛΑΝΗ ΣΤΟ ΛΟΥΤΡΟ ΤΗΣ»

Από το ημερολόγιο της Ρωξελάνης …

25 Απριλίου 1506

Αγαπημένο μου ημερολόγιο,

Σήμερα ήταν μια πολύ ξεχωριστή ημέρα. Ο πολυαγαπημένος μου σύζυγος , Σουλεϊμάν, ο Χαν μου, ο παντοδύναμος σουλτάνος της οθωμανικής αυτοκρατορίας έχτισε ένα Χαμάμ για χάρη μου και μου το πρόσφερε ως δώρο στα γενέθλιά μου…

… Με οδήγησε εκεί με μια άμαξα. 43  Όταν κατεβήκαμε, με κοίταξε στα μάτια, μου ευχήθηκε «Χρόνια Πολλά» και μπήκαμε στο λουτρό…

Κυριολεκτικά τα έχασα…Στην είσοδο, στα ευρύχωρα αποδυτήρια,  ο χώρος υποδοχής είχε στολιστεί με  πανέμορφες τουλίπες 44 ,τις αγαπημένες μου laleli .  Στη μέση ήταν τοποθετημένο ένα μαρμάρινο σιντριβάνι με ένα κρυστάλλινο άγαλμα. Το δάπεδο ήταν φτιαγμένο από μαρμάρινα ψηφιδωτά, ενώ από την κορυφή κρεμόταν ένας εντυπωσιακός πολυέλαιος. Το επόμενο δωμάτιο ήταν  η χλιαρή αίθουσα με τη μέτρια θέρμανση. Στο τέλος , φυσικά «το θερμό», η πολύ ζεστή αίθουσα με τις περίτεχνες γούρνες του τρεχούμενου νερού και το μεγάλο μαρμάρινο πάγκο για τις εντριβές. Η πολυτέλεια και η ομορφιά του χώρου αύξησαν την αδημονία μου να ξαναβρεθώ σύντομα σ` αυτόν…

45 ΙΣΤΟΡΙΑ 10η : « ΤΟ ΜΠΛΕ ΤΖΑΜΙ ΣΕ ΔΙΑΛΟΓΙΚΗ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ»

Κωνσταντινούπολη 1848. Ο έμπορος Αχμέτ με τη γυναίκα του Ντενίζ και τα παιδιά τους κατευθύνονται προς το Sultan Ahmet ,για να προσευχηθούν. Έξω από το τέμενος συναντά το φίλο του Ιωάννη τον οποίο είχε γνωρίσει σε ένα από τα ταξίδια του στην Αθήνα και αναλαμβάνει να τον ξεναγήσει στο μνημείο.

ΑΧΜΕΤ: Αγαπητέ μου, Ιωάννη το Sultan Ahmet θεωρείται το πιο μεγαλόπρεπο εξωτερικά τζαμί της Κωνσταντινούπολης με τον κομψό καταρράκτη από θόλους και ημιθόλια και τους έξι ψηλόλιγνους μιναρέδες του που προκάλεσαν αντιδράσεις, γιατί  τόσοι μόνο στο τζαμί της Μέκκας υπήρχαν!

ΙΩΑΝΝΗΣ: Ναι, έχω διαβάσει σχετικά. Και μάλιστα ότι το πρόβλημα λύθηκε , όταν ο συνονόματός σου σουλτάνος που με εντολή του κτίστηκε, χρηματοδότησε την οικοδόμηση ενός έβδομου μιναρέ στη Μέκκα.

Α. Αλήθεια, έτσι είναι! Εξάλλου ο Μεχμέτ Αγά , μαθητής του διάσημου αρχιτέκτονα Σινάν πέτυχε ένα θρίαμβο αρμονίας, συμμετρίας και κομψότητας. Όπως βλέπεις, η αυλή του έχει την ίδια έκταση με το εσωτερικό του και είναι κλασικού ρυθμού. Ας περάσουμε λοιπόν μέσα!

Ιω. Εξαιρετικά εντυπωσιακό. Κυρίως οι θόλοι και τα ημιθόλια που κορυφώνονται στον κεντρικό θόλο. Τι ύψος περίπου να έχει;

Α. Περίπου 40 μέτρα από το δάπεδο και, όπως βλέπεις, στηρίζεται σε τέσσερις τεράστιες κολόνες που είναι απόλυτα ορατές σε αντίθεση με τους πεσσούς που στηρίζουν τον τρούλο της Αγίας Σοφίας απέναντι. 46 Πολύ εντυπωσιακή είναι και η διακόσμηση με περισσότερα από 20.000 χειροποίητα πλακάκια Ιζνίκ. Το μπλε χρώμα κυριαρχεί  σε συνδυασμό με το φυσικό φως που μπαίνει από τα βιτρό των 200 περίπου παραθύρων και τους στίχους από το Κοράνι του καλλιγράφου Γκουμπάρι.

Ιω. Πραγματικά το συνολικό αποτέλεσμα χαρακτηρίζεται από πλήρη αρμονία. Τώρα καταλαβαίνω γιατί στην Ευρώπη το λέμε «Μπλε Τζαμί»!!

Α. Πρόσεξε ακόμη το λεπτοδουλεμένο μάρμαρο του μιχράμπ, που όπως θα ξέρεις, βέβαια είναι η κόγχη προσευχής, αλλά και το μιμπάρ, σαν το δικό σας άμβωνα στο οποίο ανεβαίνει ο ιμάμης κατά τη διάρκεια της μεσημεριανής προσευχής της Παρασκευής. 

Ιω. Πολύ ενδιαφέροντα όλα αυτά. Πολλές φορές σκέπτομαι ότι η Αγία Σοφία, το εμβληματικό μνημείο του Βυζαντίου και το μεγαλόπρεπο Sultan Ahmet δεσπόζουν στην  πόλη  το ένα απέναντι στο άλλο σαν να βρίσκονται σε συνεχή διάλογο!

Α. Χαίρομαι πολύ με την εκτίμησή σου, Ιωάννη. Κι εγώ πιστεύω πως αυτά τα δύο μνημεία δε βρίσκονται σε ανταγωνιστική σχέση, αλλά συνυπάρχουν στολίζοντας την πολυπολιτισμική πρωτεύουσά μας…

47 ΙΣΤΟΡΙΑ 11η : «ΕΝΑΣ ΠΕΡΙΠΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΚΑΠΑΛΙ ΤΣΑΡΣΙ ΣΤΗΝ ΑΙΓΥΠΤΙΑΚΗ ΑΓΟΡΑ»

Αρχές του 20ου αιώνα και ο Δημάκ περπατούσε μαγεμένος στο Καπαλί Τσαρσί , το Μεγάλο Παζάρι κατά τους Δυτικούς. Σκεφτόταν πως το αχανές αυτό συγκρότημα εγκαινιάστηκε στο Δεύτερο Λόφο το 1461 από τον Πορθητή. Αναλογιζόταν τα χάνια γύρω γύρω  όπου κατέλυαν οι έμποροι και διοχέτευαν τα καταστήματα, τους πωλητές που στέκονταν μπροστά από τις ξύλινες προθήκες τους, τα dolap, πριν από το μεγάλο  σεισμό του 1894… Ένας λαβύρινθος από δρόμους, ζωγραφισμένες στοές, αποθήκες, εργαστήρια, το Παλιό Μπεζεστένι με τους 15 τρούλους του, το Σαντάλ Μπεζεστένι του Βαγιαζίτ του Β΄, όταν το οθωμανικό εμπόριο ήταν στις δόξες του!!

48 Ο Δημάκ συνέχισε τον περίπατό του κάνοντας μια στάση στο σταθμό Σίρκετζι, εξαιρετικά μοντέρνο και κατασκευασμένο δέκα μόλις χρόνια πριν μπει ο καινούργιος αιώνας , για να υποδέχεται τους επιβάτες του Orient Express!

 49 Όταν έφτασε στο Γενί τζαμί εντυπωσιάστηκε , καθώς αυτό δέσποζε στο νότιο άκρο της Γέφυρας του Γαλατά με τους 66 διαφόρων μεγεθών τρούλους του σε πυραμιδική διάταξη, τους δύο μιναρέδες  και τη μνημειώδη αυλή με το επιβλητικό σιντριβάνι! Το βλέμμα του αιχμαλωτίστηκε, όταν μπήκε μέσα, από τα πλακίδια Ίζνικ με έμφαση στο μπλε, πράσινο και λευκό χρώμα…

50 Κατέληξε στο Μισίρ Τσαρσί, την Αγορά των Μπαχαρικών, επέκταση του Νέου Τεμένους στα μέσα του 17ου αιώνα, ώστε τα έσοδά της να του επιτρέπουν να συντηρεί τα φιλανθρωπικά του ιδρύματα. 

Μπαχαρικά από την Ινδία και τη Μέση Ανατολή μέσω της Αιγύπτου έφθαναν εδώ , στην Αιγυπτιακή Αγορά. 

Πανδαισία χρωμάτων και αρωμάτων !

ΕΠΙΛΟΓΟΣ 51, 52

Η ομορφιά της Πόλης θα μείνει για πάντα στην ψυχή μας. Ας κλείσουμε τα μάτια και ας την ακούσουμε μαζί με τον ποιητή…

Κλείνω τα μάτια μου κ’ ακούω την Κωνσταντινούπολη

Στην αρχή φυσάει ένα ελαφρό αεράκι

Αργοσαλεύουν

Τα φύλλα στα δέντρα

Από μακριά, πολύ μακριά

Το ασταμάτητο κουδούνισμα των νερουλάδων

Κλείνω τα μάτια μου κι ακούω την Κωνσταντινούπολη

Κλείνω τα μάτια μου κι ακούω την Κωνσταντινούπολη

Η κλειστή αγορά μες στην δροσιά

Πολύβουο το Μαχμούτ πασά

Οι αυλές γεμάτες περιστέρια

Σφυροκοπήματα έρχονται απ΄τα ντόκ

Το όμορφο ανοιξιάτικο αγεράκι σκορπάει μυρωδιές ιδρώτα

Κλείνω τα μάτια μου κι ακούω την Κωνσταντινούπολη

Κλείνω τα μάτια μου κι ακούω την Κωνσταντινούπολη

Μια κοκέτα περνάει το καλντερίμι

Βρισιές , πειράγματα, τραγούδια , μουρμουρίσματα

Κάτι πέφτει απ το χέρι της στο χώμα

Μάλλον είναι ένα τριαντάφυλλο

Κλείνω τα μάτια μου κι ακούω την Κωνσταντινούπολη

53-56

***  

Οι αριθμοί στο κείμενο αντιστοιχούν στο ppt που το  συνοδεύει  και που είναι ανηρτημένο στη διεύθυνση:

http://www.slideshare.net/MZaxou/2014-36473026

Ένα ppt με φωτογραφικό υλικό και τίτλο " ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ- ΠΑΡΟΝ/ΠΑΡΕΛΘΟΝ" είναι ανηρτημένο στη διεύθυνση :  http://www.slideshare.net/MZaxou/ss-36473669